Ukrayna’nın Rus balistik füze saldırılarını durdurmak için ABD’den acilen ihtiyaç duyduğu önleyici füzelerin yalnızca onda birine sahip olduğu bildirildi. Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, günlerinin “milyonlarca” telefon görüşmesi ve müttefiklerle yürütülen şeffaf olmayan anlaşmalarla geçtiğini söyledi. Rus balistik saldırıları son haftalarda hızla artarken, Moskova’nın Ukrayna’nın neredeyse sıfırlanan Patriot önleyici füze stoklarını kullanması başkent Kiev’i özellikle ağır vuruyor. Zelensky, ABD’nin mevcut stokunun yüzde 10’unun tüm Rus balistik füze saldırılarını durdurmaya yeteceğini, ancak yüzde 5’inin kışı atlatmak için yeterli olacağını ifade etti.
FÜZE KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Zelensky, “Bu yıl elimizde 2025’e kıyasla iki buçuk kat daha az önleyici füze var. Rusya ayda eskisinden iki kat daha fazla balistik füze üretiyor” dedi. Birleşmiş Milletler’e göre, Temmuz ayı Ukrayna’da sivil kayıplar açısından Nisan 2022’den bu yana en ölümcül aydı. Ukrayna lideri, “Her gece saldırılar oluyor ve ayda dört ya da beş kez büyük ölçekli saldırılar yaşıyoruz. Çok kahramanca, çok dirençli insanlar var. Ama yorgunlar” diye konuştu.
ZELENSKY: YÜZDE 10'U BİZE YETECEK
Zelensky, ABD’nin yüzde 5’lik bir satış yapması halinde kışı atlatıp insanların hayatını kurtarabileceklerini, yüzde 10’unu satması halinde ise tüm Rus balistik füzelerini imha edebileceklerini belirtti. “Ben şu an yüzde 1’ine sahibim” dedi. Küresel ölçekte bu füzelerde yaşanan kıtlığın nedeni olarak ABD’nin İran’la yürüttüğü savaş gösteriliyor. ABD ve Körfez ülkeleri İran’ın füze ve düşük maliyetli insansız hava aracı saldırılarına karşı bu füzelerden onlarcasını kullandı. Yaşanan sıkıntı en ağır şekilde Ukrayna’ya yansıyor ve bazı geceler şehirler Moskova’nın roket saldırılarına karşı savunmasız kalıyor.
ABD'DEN SÜREÇ YANITI
Zelensky’nin açıklamalarına yanıt veren bir Beyaz Saray yetkilisi, ABD hükümetinin “Ukrayna ile gelecekteki savunma sanayi işbirliği için birkaç olası yol üzerinde şu anda araştırma yaptığını” bildirdi. Yetkili, “Bu görüşmeler keşif aşamasında; bu aşamada hiçbir belirli sanayi işbirliği girişimi karara bağlanmadı veya garanti edilmedi” ifadelerini kullandı. Yetkili, ABD’nin gelişmiş silah sistemlerini korumanın önemine vurgu yaparak, “Bu seçkin sistemleri korumaya ve Amerikan savaşçıları ile ortak ve müttefiklerimiz için kritik silah sistemlerinin genel üretimini genişletmeye öncelik vermeliyiz” dedi.
ZELENSKY'NİN KİŞİSEL MÜCADELESİ
Zelensky, daha fazla önleyici füze tedariki için günlük çabalarına ilişkin nadir bir açıklama yaptı. Görüşmelerinin çoğunu gizli tutmayı tercih ettiğini belirten Ukrayna lideri, “Her günüm şu şekilde geçiyor: yüzde 1’den yüzde 5’e ulaşmaya çalışıyorum. Bazı aylarım var ve milyonlarca telefon görüşmesi… Füzeler için bir şeyleri takas etmeye çalışıyorum. Paylaşamadığım bazı şeyler yapıyorum. Bu, yasaların dışında olduğu anlamına gelmiyor. Ama bunun hakkında konuşamam” dedi.
PATRIOT ÜRETİMİ GÖRÜŞMELERİ SONUÇSUZ
Zelensky, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’nın kendi Patriot önleyici füzelerini üretmesine izin verme yönündeki görünürdeki taahhüdünün nasıl sonuçlanacağı konusunda hâlâ şüpheler olduğunu söyledi. Trump, NATO Ankara zirvesi kenarında Ukrayna’nın bu karmaşık önleyicileri üretmek için lisans almasına izin vereceğini söylemiş, ancak günler sonra bu fikirden emin olmadığını ifade etmişti. Patriot füze sistemi üreticileri bu fikri görüşmek üzere Kiev’e yetkililer gönderdi ancak somut bir sonuç elde edilemedi. Zelensky, “Umarım bunu alırım. Şu anda yüzde 5’e sahip değilim ve böyle bir onay da almış değilim. Bu benim için büyük bir meydan okuma, savaşın başından bu yana karşılaştığım en büyük zorluklardan biri” diye konuştu.
VANCE İLE TELEFON GÖRÜŞMESİ
Zelensky, Beyaz Saray’a doğrudan aramalar, mesajlar ve müttefikler aracılığıyla Patriot yardımının artırılması için yalvardığını ancak Trump yönetimiyle son etkileşimlerine ilişkin ayrıntı vermeye yanaşmadığını söyledi. Başkan Yardımcısı JD Vance ile yakın zamanda bir telefon görüşmesi yaptığını doğruladı ancak Vance’in Ukrayna’nın Karadeniz’deki bir Rus petrol limanına yönelik saldırılarını durdurmasını isteyip istemediğine dair ayrıntıya girmedi. Bu saldırıların ABD şirketlerine zarar verdiği ve küresel enerji fiyatlarında artış riski taşıdığı iddia ediliyordu.
BARIŞ SÜRECİ VE GÜVENLİK GARANTİLERİ
Kiev, son aylarda durma noktasına gelen Trump liderliğindeki barış süreci için yeni öneriler de sundu. Zelensky ayrıntı vermekten kaçınarak “Barış planında Amerikan tarafının daha fazla katılımına ihtiyacımız var. Başkan Trump’ın ekibine devam etmek istedikleri için minnettarım. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin şu an bu savaşı durdurmak istemiyor ve üzerinde yeterli baskı yok” dedi. Donbass’ın kalan topraklarından vazgeçme fikrini de reddeden Zelensky, güvenlik garantilerinin Kiev için kilit önemde olduğunu vurguladı. “Rusya bu savaştan bahsetmeye başlıyor ve toprakları konuşuyor. Asıl soru şu: Büyük bir aradan sonra neden 1 veya 2 milyon ek askerle tekrar gelmesin? Neden bizi işgal etmek için tekrar gelmesin?” dedi.
PUTİN'İN NATO'YA SALDIRI RİSKİ
Zelensky, bazı Batılı değerlendirmelerle uyumlu şekilde, Putin’in NATO’ya karşı savaşı tırmandırmaya çalışabileceğini ve muhtemelen daha küçük NATO Baltık ülkelerine saldırabileceğini söyledi. “Bu savaşı büyük bir işgal ya da toplumu için büyük bir zafer olmadan nasıl bitireceğini bilmiyor. Daha küçük bir ülke bulmak onun için daha basit. Bu ülkenin NATO’da olup olmaması onun için önemli olmayacak. Hızlı bir zafer istiyor ve kazanacağından, işgal edeceğinden, yok edeceğinden ya da kontrol edeceğinden yüzde 100 emin” diye ekledi.