Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky, ABD’nin son görüşmelerde Ukrayna’nın doğudaki Donbas bölgesini Rusya’ya devretme fikrini NATO üyeliği karşılığında gündeme getirdiğini açıkladı. Zelensky, Cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD’li müzakerecilerin bu soruyu ortaya attığını ve bunun “ilk kez” böyle bir teklifin gündeme geldiğini belirtti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bölgeyi uzun zamandır istiyor ve Ukrayna’nın olası NATO üyeliğini 2022’deki tam ölçekli işgalin gerekçesi olarak göstermişti.
GÖRÜŞMELERİN DETAYLARI
Zelensky, “Amerikalılar bir soru gündeme getirdi: ‘Ukrayna NATO’ya katılırsa, Ukrayna Donbas’tan çekilir mi?’ Bu ilk kez gündeme geldi,” dedi. Ukrayna’nın toprak vermeyeceğini vurgulayan Zelensky, ancak “kapsamlı bir güvenlik paketi” alması durumunda – bu paketin güçlü bir Ukrayna ordusu ve NATO ile Avrupa Birliği’nden garantiler içermesi gerektiğini ifade etti – kamuoyuna bir öneri sunacağını belirtti. “Eğer Amerikan tarafı bunu kesin olarak onaylarsa, diğer NATO ortaklarıyla birlikte, o zaman Ukrayna toplumu ne düşünüyor sorusunu soracağım: kabul ediyor muyuz yoksa hayır mı? Bu kararı tek başıma verme hakkım yok. Ama somut verilere ihtiyacımız var ve henüz yok.”
ABD-RUSYA GÖRÜŞMELERİ
Ukrayna ile Rusya arasındaki ABD aracılığındaki barış görüşmeleri, Salı ve Çarşamba günleri Abu Dabi’de gerçekleştirildi. Üçlü görüşmeler, Trump yönetiminin temsilcileri – ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve Orta Doğu elçisi Steve Witkoff – tarafından medyaya taşındı ve her iki tarafın katıldığı son görüşmeler olmasına rağmen sonuçsuz kaldı. Kushner ve Witkoff, ardından hem Zelensky hem de Putin ile bir araya geldi.
SPACEX KONUŞMALARI
Zelensky, Cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada Elon Musk’ın SpaceX’inin Ukrayna’nın Starshield sistemine dair devam eden kısıtlamalar konusunda dürüst olup olmadığını sorguladı. Zelensky’ye göre, kısıtlamalar cephe hattında ve Rusya’nın işgalindeki bölgelerde devam ediyor ve bu durum Ukrayna’nın insansız hava araçlarının faaliyetlerini etkiliyor. SpaceX, Ekim ayında Ukrayna’nın hizmete erişimindeki önceki kısıtlamaların kaldırılmasının ardından yeni kısıtlamalar getirdiğini reddetti. “Kısıtlamalar şimdi beş gündür devam ediyor. Bunun bir tür teknik sorun olduğunu söylüyorlar. Bunun doğru olduğuna inanmıyoruz,” dedi Zelensky.
AVRUPA GÜVENLİK ÇERÇEVESİ
Zelensky, Abu Dabi’deki görüşmeler sırasında ABD ekibinin Avrupa için yeni bir güvenlik çerçevesini tartışmak istediğini, bunun Rusya’nın Avrupa ve dünya üzerindeki güç dengesini değiştirmek için bir oyun olduğunu öne sürdü. “Bence Ruslar, Avrupa’daki etkilerini yeniden dağıtmak istiyorlar,” ifadelerini kullandı. Yeni bir Avrupa güvenlik altyapısı fikrinin potansiyel olarak tehlikeli olabileceğini belirten Zelensky, bunun ancak öncelikle ateşkesin ardından Rusya’nın Ukrayna ile olan savaşının sona erdirilmesi müzakere edildikten sonra tartışılması gerektiğini ifade etti.
AVRUPA'NIN ROLÜ
Ukrayna lideri, gelecekteki barış müzakerelerinin Avrupa ülkelerinin temsilcilerini de içerebileceği anlaşmasını memnuniyetle karşıladı. Bu hamle, ABD’li elçiler tarafından duyurulmuştu, ancak Kremlin bu fikri tam olarak desteklemiyor. Moskova, Avrupa’nın katılımına karşı çıkarak, neredeyse iki yıldır Avrupa’nın – şu anda Ukrayna’nın en büyük destekçisi – barış görüşmelerinde etkisiz hale gelmesine neden oldu. Zelensky, “Temel olan Avrupa’nın orada olması, şimdi Avrupa’nın karar vermesi ve bizimle tam olarak kimin olacağı konusunda anlaşması gerekiyor,” dedi.