Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rus mevkidaşı Vladimir Putin’e yazdığı açık mektupta dört yıldır süren savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Zelenskiy’nin mektubu, Putin’in St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu’na katıldığı sırada yayımlaması tesadüf değil. Rus ekonomisinin zorlandığı bir dönemde Zelenskiy, iş dünyası elitleri arasında artan rahatsızlıktan yararlanmayı hedefliyor. “Hepimiz görüyoruz ki Ruslar, savaşın Rusya’ya giderek daha fazla olumsuz sonuç getirdiği gerçeğinden rahatsız olmaya başladı” ifadelerini kullanan Zelenskiy, “Savaşınızın sonunun görünmediği gerçeğini sevmiyorlar” dedi.
EKONOMİK MESAJLAR VE ST. PETERSBURG'A SALDIRI
Ukrayna lideri, Putin’in Donetsk başta olmak üzere Ukrayna bölgelerini ele geçirme hedeflerini “düzenli olarak” ertelediğini belirterek “Bu yıl da ele geçiremeyeceksiniz” ifadesini kullandı. Zelenskiy mektubunda kişisel bir üslup benimseyerek Putin’e hitaben şu uyarıda bulundu: “Kendi varlığınız için çok daha sert mücadele etmek zorunda kalacaksınız – Rusya’nın değil, kendinizin. Bu benim ya da Ukrayna’nın tehdidi değil. Çok iyi bildiğiniz bir Rus tarihi gerçeğidir: Rusya yorulduğunda değişim gelir.” Zelenskiy, “Bu yorgunluğa katkıda bulunabiliriz. Savaşınızı durdurabilirsiniz” diye ekledi. Ukrayna savaşı kazanmaktan uzak olsa da cephe hattının bazı bölgelerinde üstünlük sağlamış durumda. Kiev ayrıca Rusya topraklarının derinliklerine, sınırlardan uzaktaki enerji tesisleri ve stratejik hedeflere saldırı kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Bu mesajı pekiştirmek için Ukrayna, bu hafta “Rusya’nın Davos’u” olarak adlandırılan prestijli forumun katılımcılarının toplandığı St. Petersburg’u vurdu.
DOĞRUDAN GÖRÜŞME ÇAĞRISI
Batılı uzmanlar uzun süredir Rusya’nın savaşı yürütme şeklinin hem ekonomi hem de insan kaynağı açısından sürdürülemez olduğuna dikkat çekiyor. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü kısa süre önce Kremlin’in “yakında Rusya ekonomisi ve toplumu üzerindeki taleplerini kökten artırmak ya da savaş hedeflerini küçültmek arasında temel bir seçim yapmak zorunda kalacağını” belirtti. Ekonomiyle ilgili uyarı sesleri artık Rusya içinde de yükselmeye başladı. Rusya’nın en büyük bankası Sberbank’ın yöneticisi German Gref, mevcut koşullarda sürekli ekonomik büyümenin “zaten bir mucize” olduğunu söyledi. Kremlin ise şu ana kadar uyarıları dikkate almadı ve Putin, Ukrayna’nın kontrolü altındaki bazı topraklardan bile vazgeçmesini içeren maksimalist taleplerinde ısrar ediyor. Zelenskiy, savaşı sona erdirmek için Putin’le doğrudan bir görüşme talep etti ve barışın, ABD’nin dikkatini İran’dan Ukrayna-Rusya savaşına çevirmesini beklemesinin yanlış olacağını vurguladı. “ABD’nin tamamen İran meselesine odaklandığını görüyoruz ve Avrupa’daki savaşın tekrar ilgi odağı haline gelmesini beklemek yanlış olur” diyen Zelenskiy, “Ukrayna bu savaşı aramızda doğrudan görüşmeler yoluyla bitirmeyi öneriyor. Size bir toplantı teklif ediyorum” ifadelerini kullandı. Toplantının üçüncü bir ülkede ve net bir tarih belirlenerek yapılmasını öneren Zelenskiy, bu görüşmeler sırasında tam bir ateşkes sağlanması gerektiğini de sözlerine ekledi.
PUTİN VE TRUMP'TAN YANITLAR
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Zelenskiy’nin mektubunu gördüklerini ve Putin’e bilgi verildiğini açıkladı. Zelenskiy’nin Moskova’ya gelmesi halinde Putin’le görüşebileceğini belirtti. Zelenskiy ise mektubunda Rusya’nın başkentine gitmesinin mümkün olmadığını yineledi. Bu arada St. Petersburg’da konuşan Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı sona erdirmek için yaptığı önerilerin barış anlaşmaları için “temel oluşturabileceğini” ancak her iki ülkenin de taviz vermesi gerektiğini söyledi. “Genel olarak bu tavizleri kabul ettik. Sadece Ukrayna tarafını buna ikna etmemiz gerekiyor” diyen Putin, “Ancak genel olarak, bu önerilerin Rusya ve Ukrayna arasındaki anlaşmalar için temel oluşturabileceğine ve bu çatışmayı sona erdirebileceğine inanıyorum” ifadelerini kullandı. Trump, Ocak 2025’te göreve geldiğinde savaşı hızla sona erdirme sözü vermiş ancak somut bir ilerleme kaydedememiş ve birden fazla kez Rusya’nın yanında yer aldığı gerekçesiyle eleştirilmişti. Perşembe günü ise bir düzineden fazla Cumhuriyetçi milletvekilinin kendi liderlerine – yani Trump’a – karşı çıkarak Demokratlarla birlikte Ukrayna’ya milyarlarca dolarlık yardım ve Rusya’ya ağır yaptırımlar öngören önemli bir yasa tasarısını onaylamasıyla bu konuda bir yenilgi yaşadı. Tasarının Senato’dan da geçmesi halinde, Kongre’nin 2024 baharından bu yana Ukrayna-Rusya savaşıyla ilgili attığı ilk büyük adım olacak. Ancak Trump, tasarı masasına gelirse veto yetkisini kullanabilir.