GELİRLERİN İZLENEBİLİRLİĞİ ARTIYOR
Dijitalleşen ekonomiyle birlikte gelirlerin izlenebilirliği artıyor ve bu durum, e-ticaret alanında kayıt dışılığa yönelik denetimlerin sıkılaşmasını sağlıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) aracılığıyla yürütülen analizler, sektörde ciddi uyumsuzlukları ortaya çıkarıyor. Bakanlıktan alınan bilgiye göre, alışverişlerin dijital ortamda yapılma eğilimindeki artış, kayıt dışılık analizlerini de hızlandırıyor.
UYUMSUZLUKLARIN BELİRLENMESİ
GİB, e-ticaret platformları üzerinden yapılan satışlardan elde edilen gelirleri incelemeye başladı. Bu platformlarda gelir elde eden kişilerin mükellefiyet durumları ile bu uygulamalar üzerinden sağlanan hasılatın vergi beyanlarına yansıtılıp yansıtılmadığını tespit etmek amacıyla yapılan analizlerde ciddi uyumsuzluklar tespit edildi. Yapılan çalışmalarda 2021-2022 yıllarına yönelik analizlerde 13 bin 494 mükellefin 18 milyar liralık, 2023-2024 yıllarında ise 3 bin 610 mükellefin 26,5 milyar liralık hasılatı kayıt dışı bıraktığı görüldü.
KAYIT DIŞI HASILAT ORTAYA ÇIKTI
Bu analizler sonucunda, toplam 17 bin 104 mükellefe ait 44,5 milyar lira kayıt dışı hasılatın tespit edildiği belirlendi. Yapılan detaylı incelemelerde, hiç mükellefiyet kaydı olmadan ticari faaliyette bulunan kişiler de belirlendi. Örneğin, bir gerçek kişinin 2021 yılında e-ticaret platformları üzerinden 895 bin 562 işlem yaptığı ve 135 milyon lira satış hasılatı elde ettiği görüldü. Bu kişi ile vergi beyanları arasında 122 milyon lira fark olduğu ancak hiç vergi vermediği tespit edildi.
Vergi daireleri, bu mükellefleri izaha davet etmeye başladı. İlk aşamada riskli olarak tespit edilen 3 bin 147 mükellefin uyum gösterdiği ve 2 milyar lira gelir beyan ettiği belirtildi. Mükellef olmayan 190 kişi için yürütülen izaha davet çalışmasında da 276 beyanname alındı ve 83 milyon lira matrah beyan edildi. İzaha davet sonucunda gerekli düzeltmeyi yapan mükelleflere daha az ceza uygulanması hedefleniyor. Çağrıya yanıt vermeyen ya da gelirlerini gizlemeye devam edenler hakkında vergi incelemesi ve cezai işlem süreci başlatılacak.
DİJİTALLEŞME VE VERGİ KAYBINA MÜDAHALE
Son dönemde e-ticaret sektöründe yapılan ödemelere 1 Ocak’tan itibaren yüzde 1 stopaj uygulanmaya başlandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dijitalleşmeyle vergi kaybının izinin artık çok daha kolay sürüldüğüne dikkat çekerek, “Kayıt dışılıkla mücadelede kararlıyız. e-Ticaret platformları üzerinden gelir elde eden herkes vergisini ödemek zorunda” ifadelerini kullandı. Bakan Mehmet Şimşek ayrıca, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla uygulamaya aldıkları tevkifat uygulamasının kayıt dışılıkla mücadeleye önemli katkı sağlayacağını belirtti.