AB BÜTÇE TEKLİFİ TANITILDI
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel’de gerçekleştirdiği basın toplantısında, AB’nin 2028-2034 dönemi bütçesini içeren Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) teklifini tanıttı. Avrupa’nın hedeflerine uygun ve zorluklarla mücadeleye yeterli ölçüde bir bütçeye ihtiyaç duyulacağını vurgulayan von der Leyen, “AB Komisyonu, 2028-2034 dönemi için 2 trilyon euroluk bir bütçe teklifi hazırladı” şeklinde konuştu. Bu bütçenin, öncekinden daha büyük olacağını ve stratejik ile esnek bir biçimde akıllıca kullanılabileceğini belirtti. AB ülkelerinin bütçeye katkılarının sabit kalacağını, ek kaynağın ise yeni öz kaynaklardan sağlanacağını söyleyen von der Leyen, bütçede 865 milyar euronun tarım, uyum ve sosyal politikalar için ayrıldığını ifade etti. “Çiftçilere gelir desteği için 300 milyar euroyu güvence altına alıyoruz. Daha az gelişmiş bölgeler için 218 milyar euro, balıkçılık için de 2 milyar euro ayrılmış durumda.” dedi. Ayrıca, göç ve sınır yönetimine yapılan yatırımların üç katına çıkarılacağına işaret etti.
KREDİLERLE ORTAK HEDEFLERE YATIRIM
Von der Leyen, “Katalizör Avrupa” adlı yeni bir program kuracaklarını açıklayarak, “İlk defa, üye ülkelere AB tarafından desteklenen 150 milyar euroluk kredilerle ortak hedeflere yatırım yapma imkanı sunacağız” şeklinde bilgi verdi. Bu kredilerin AB bütçesi tarafından destekleneceğini ve uygun koşullu olacağını belirtti. Ülkelerin bu kaynağı, savunma sanayisi, enerji altyapısı ve stratejik teknolojiler gibi alanlarda kullanabileceğini anlattı. AB’nin rekabetçiliğini artırmaya odaklandıklarını vurgulayan von der Leyen, “Bütçe, 410 milyar euroluk rekabet fonu da içerecek.” dedi. Savunma ve uzay alanına yönelik 131 milyar euro kaynağın rekabet fonunda yer alacağını, ayrıca küresel Avrupa fonunun 200 milyar euro olacağını belirtti. Bu fon, küresel yatırım programı, insani yardım ve stratejik ortaklıklar gibi alanları kapsayacak.
GENİŞLEME STRATEJİSİ VE KRİZ MEKANİZMASI
Von der Leyen, genişlemenin sadece siyasi bir hedef değil, aynı zamanda temel bir öncelik olduğunu vurguladı. “Genişleme, Avrupa’nın istikrarı ve refahına stratejik bir yatırımdır. Bu nedenle, aday ülkelere küresel Avrupa fonunun tüm araçlarını sunacağız” dedi. Ayrıca, Ukrayna’ya 100 milyar euro ayıracaklarını ifade etti. Yeni bütçede yer alacak özel bir kriz mekanizmasından da bahsetti. “Krizlerden dersimizi aldık. Yaklaşık 400 milyarlık bir ateş gücüne sahip özel bir kriz mekanizması oluşturuyoruz. Bu, büyük bir şok yaşandığında AB’nin hızlı ve sert bir şekilde yanıt vermesini sağlayacak.” diye konuştu.
BÜTÇE BÜYÜKLÜĞÜ VE DENETİMİ
Yeni bütçenin boyutunun AB toplam GSYH’sının yüzde 1,26’sına ulaştığını belirten von der Leyen, MFF’nin AB bütçesinde yer alan harcama kalemlerine ilişkin ödeneklerin yıllık tavanını belirleyen bir çerçeve olduğunu açıkladı. Bu çerçeve, kaynakların AB’nin politika öncelikleri doğrultusunda dağılımını sağlamayı amaçlıyor. AB bütçesi, kurallar gereği harcamaların üst sınırlarının belirlendiği 7 yıllık dönemler için hazırlanıyor. 2021-2027 dönemine ait bütçe 1,2 trilyon euroyu buluyor ve bu çerçeve 2020 yılında belirlenmişti. Uzun vadeli AB bütçesine ilişkin karar, AP onayı ve üye ülkelerin AB Konseyindeki oy birliği ile alınıyor. Uzun vadeli AB bütçesi, üye ülkelerin gelecekteki bütçeye katkı oranlarını ve bütçenin hangi alanlara odaklanacağını belirlemede ciddi tartışmalara sahne oluyor. AB bütçesinin denetimini, merkezi Lüksemburg’da bulunan AB Sayıştayı yapıyor.