ABD Deniz Piyade Kolordusu, 55 yıldır havacılığın sembolü olan AV-8B Harrier II dikey iniş kalkış jetinin hizmetten çekilmesini büyük bir törenle kutladı. Tören, Kuzey Carolina’daki Cherry Point Deniz Piyade Hava Üssü’nde gerçekleşirken, yaklaşık 5 bin kişi jetin havada asılı kalma ve dikey iniş kalkış gibi yeteneklerini izledi. Harrier, 55 yıllık hizmet süresince birçok savaşta yer almış ve havacılık tarihine adını yazdırmıştı.
PİST OLMADAN SAVAŞABİLEN JET
Harrier, tek bir turbofan motorla çalışıyor ve motordan çıkan itiş gücü, yataydan dikeye dönebilen dört nozul aracılığıyla yönlendiriliyor. Bu sayede jetler, iniş pisti olmayan bölgelerden veya ABD Donanması’nın amfibi hücum gemilerinin güvertesinden kalkış yapabiliyor. Emekli Deniz Piyade Yarbay Mike Rountree, “Harrier’ın bir havaalanına ihtiyacı yoktu. Sadece onu uçuracak bir Deniz Piyadesi ve ona yakıt doldurup silah yükleyecek birkaç destek personeli yeterliydi” dedi. Jetler, altı adet kanat altı bomba veya roket taşıma istasyonuna ve saniyede 300 mermi atabilen 25 milimetrelik bir topa sahip. Tam yüklü bir Harrier, II. Dünya Savaşı’ndaki B-17 uçan kale bombardıman uçağından daha fazla ateş gücü taşıyor.
DESERT STORM'DAN VENEZUELA'YA SAVAŞLARDA İZ BIRAKTI
1991’deki Irak’taki Çöl Fırtınası Harekatı sırasında, dönemin ABD Komutanı Orgeneral Norman Schwarzkopf, Harrier’ı kampanyanın en kritik yedi silahından biri olarak övmüştü. Harrier, Çöl Kalkanı ve Çöl Fırtınası, 1999 NATO’nun eski Yugoslavya’ya yönelik kampanyası, Afganistan, Irak savaşları, 2011 Libya müdahalesi, Orta Doğu’da DEAŞ’a karşı operasyonlar ve en son olarak Ocak ayında Nicolás Maduro’nun yakalanması öncesinde Venezuela açıklarında görev yapan ABD filosunda yer aldı. Deniz Piyade Kolordusu’ndan yapılan açıklamada, “Harrier, kendisini ölümcül, yetenekli ve çok yönlü bir taktik hava platformu olarak defalarca kanıtladı” ifadeleri kullanıldı.
AV-8B'NİN TARİHÇESİ VE YERİNİ ALAN F-35B
AV-8B, “zıplayan jet”in ikinci versiyonu. İlk versiyon AV-8A’lar 1960’larda İngiltere’nin Hawker Siddeley firması tarafından geliştirilmişti. Deniz Piyadeleri jetleri 1971’de kullanmaya başladı ve 1985’te McDonnell Douglas tarafından üretilen yükseltilmiş AV-8B versiyonuna geçti. 1990’larda her bir jet yaklaşık 23,6 milyon dolara mal oluyordu (bugünkü değeri yaklaşık 50 milyon dolar). Kolordunun bir dönem yaklaşık 280 Harrier işlettiği belirtiliyor. Harrier’ların yerini, yaklaşık 110 milyon dolar maliyetli, dikey iniş kalkış yapabilen hayalet savaş uçağı F-35B alıyor. F-35B’ler halihazırda ABD amfibi hücum gemilerinden operasyon yapıyor ve İran’la devam eden savaşta yer alan USS Tripoli’den konuşlandırıldı. ABD’nin hizmetten çekmesine rağmen Harrier’lar, İtalyan ve İspanyol ordularında uçmaya devam edecek. Kalan uçaklar ise müzelerde sergilenmek üzere uçurulacak.
PEPSİ REKLAMIYLA MAHKEMELİK OLAN JET
Harrier, popüler kültürde de kendine özgü bir yere sahip. 1990’larda Pepsi, bir Super Bowl reklamında Harrier’ı ödül olarak sundu. Reklamda, Pepsi ürünleri içerek 7 milyon puan toplayanlara jet verileceği vaat ediliyordu. Ayrıca yeterince içemeyenler için puanların tanesi 10 sentten satın alınabiliyordu. 21 yaşındaki işletme öğrencisi John Leonard, jeti sadece 700 bin dolara alabileceğini hesapladı ve yatırımcı buldu. Pepsi anlaşmayı reddedince Leonard dava açtı ancak federal mahkeme başvuruyu reddetti. Mahkeme kararında reklamın esprili dilinin, makul bir kişinin bir meşrubat şirketinin savaş uçağı dağıtacağını düşünmesine neden olmayacağı belirtildi.