İran ile Batılı devletler arasında Avusturya’nın başkenti Viyana’da gerçekleştirilen nükleer müzakerelerde anlaşma sağlandı. Türk Dışişleri, "Anlaşmanın güven verici bir anlayışla kesintisiz biçimde ve tam olarak uygulanmasının bölge barış, güvenlik ve istikrarı bakımından da hayati önem taşıdığını bu bağlamda vurgulamakta yarar görüyoruz" açıklaması yaptı. 11’inci Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise anlaşmayı, "Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana diplomasinin elde ettiği en büyük zaferlerden birisi" olarak değerlendirdi.
İran'ın nükleer programını kısıtlaması karşılığında Tahran'a uygulanan yaptırımların hafifletilmesini öngören anlaşma, taraflarca kabul edildi.
İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, anlaşmaya varılmasını "tarihi bir an" olarak tanımladı ancak "kusursuz değil" diye konuştu. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ise anlaşmayı "tüm dünya için umut belirtisi" diye niteledi.
İkili daha sonra ortak basın toplantısı düzenleyerek, anlaşmaya varıldığını kamuoyuna resmen açıkladı. Mogherini basın toplantısında yaptığı açıklamada, bu anlaşma uyarınca, İran'ın hiçbir şekilde nükleer silah edinemeyeceğini ya da üretemeyeceğini belirtti. Zarif ise "Sayın Mogherini'nin İngilizce yaptığı açıklamaları Farsça tekrarlayacağım" diye konuştu.
OBAMA: DENETİM ÜZERİNE İNŞA EDİLDİ
Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenleyen ABD Başkanı Obama İran'la yapılan anlaşmanın, güven üzerine değil, denetim üzerine inşa edildiğini söyledi.
Tahran'ın anlaşmayı ihlal etmesi halinde, tüm yaptırımların geri geleceği uyarısında bulunan Obama, bu anlaşmayla İran'ın nükleer silah elde edebileceği tüm yolların önünün kesildini söyledi.
RUHANİ: YENİ BİR SAYFA AÇILDI
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, yaptırım politikasının hiçbir zaman başarılı olmadığını söyledi. Anlaşmanın kazan-kazan ilkesine dayalı olduğunu ifade eden Ruhani, "Ramazan boyunca birçok insan nükleer müzakere ekibimiz için dua etti. Onların duaları yanıt buldu" dedi.
Nükleer müzakerelerde anlaşmaya varılmasıyla dünya ile ilişkilerde yeni bir sayfa açılacağını söyleyen Ruhani, "Anlaşma yürürlüğe girdiği gün silah ve füzeler dahil bütün yaptırımlar kaldırılacak. Bankacılık ve mali yaptırımlar, sigorta ve taşımacılıkla ilgili yaptırımlar, petrokimya ve değerli madenlerle ilgili yaptırımlar ve ekonomik yaptırımların tümü askıya alınmayacak, tamamen kaldırılacak" dedi.
Dünyanın gözü, Almanya ve BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa'nın oluşturduğu P5+1 grubu ile İran arasında 17 gündür devam eden müzakerelerdeydi.
SİLAH AMBARGOSU 5 YIL DAHA KALACAK
Anlaşmanın detayları konusunda Reuters'a bilgi veren diplomatlar, BM'nin İran'a uyguladığı silah ambargosunun beş yıl daha yürürlükte kalacağını, füze yaptırımlarının da sekiz yıl kaldırılmayacağını belirtti.
Batılı bir diplomat, Associated Press'e yaptığı açıklamada, anlaşma kapsamında Birleşmiş Milletler müfettişlerinin İran'da, denetim amacıyla askeri tesislere girmeleri konusunda uzlaşma sağlandığını belirtti. Diğer taraftan anlaşma kapsamında, İran'ın BM tarafından gelecek askeri tesislere giriş talebini sorgulama hakkı bulunuyor.
Reuters'a göre, eğer İran anlaşmayı ihlal ederse yaptırımlar 65 gün içinde tekrar başlayacak.