6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli depremler, ülkemizde büyük bir acı bıraktı ve 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti. Bu trajik olayın ardından Türkiye’nin gündeminde depremle ilgili konular ön plana çıktı. Bu çerçevede Afet Bakanlığı’nın kurulması tekrar tartışılmaya başlandı.
Kahramanmaraş depremlerinin hemen ardından oluşturulan “TBMM Deprem Araştırma Komisyonu Raporunda”; Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanlığı’nın Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesiyle İçişleri Bakanlığına bağlandığı belirtildi. “Risk yönetiminde kurumun daha güçlü bir yapıya sahip olması gerektiğini tespit etmiştir. Risk azaltma odaklı bir afet yönetim sisteminin kurumsal yapılanması yeniden düzenlenmeli; Afet, Acil Durum ve İklim Değişikliği Bakanlığı adıyla bir bakanlık kurulmalı.” denildi.
Raporda, yeni Bakanlığın bünyesinde bir koordinasyon birimi kurulması ve bu birimin, ülke üst yapı ve altyapısının afetlere hazırlık seviyesini sürekli kontrol etmesi önerildi. Bu rapor, Cumhurbaşkanlığı dahil tüm ilgili kurumlara gönderildi.
2023 Mayıs ayında bir televizyon programında görüşlerini aktaran Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Muhalefet veya muhalif yapılar bu tür şeyler üzerinde bazı arayışlar içerisine girdiler. Bir Afet Bakanlığı’nın kurulması gibi bir tespit var. AFAD var ama bu bir bakanlık boyutunda değil. Bunu bir bakanlık boyutuna çıkarmak gibi bir konu söz konusu. Bunlar üzerinde düşünülecek konular. Bir AFAD olarak değil de bir bakanlık olarak gündeme gelebilir.” şeklinde ifadelerde bulundu.
Eğer Afet Bakanlığı kurulur ise, depreme karşı dirençli kentlerin inşası hız kazanacak. Bakanlığın, şehirlerimizi dirençli hale getirmek ve halkı deprem konusunda bilinçlendirmek amacıyla çeşitli çalışmalar yapması bekleniyor. Bu sayede, şehir sakinlerinin depremle yaşama kültürünü edinmesi hedefleniyor. Bakanlığın yerel yönetimlerle koordineli bir biçimde çalışması da gündemde.
Ayrıca, yangın, sel, deprem ve salgın hastalıklar gibi durumlar için Sağlık Bakanlığı, 81 il valiliğine Halk Sağlığı Acil Müdahale Ekipleri kurulması yönünde yazı gönderdi. Türkiye’nin, özellikle deprem başta olmak üzere doğal afetler bakımından riskli bir coğrafyada bulunduğu vurgulandı. Afetler sonrası sağlık alanında öğrenilmiş derslerin belirlenmesi ve bu dersler doğrultusunda Bakanlığın gelecekteki olası afetlere hazırlık kapasitesini artırma amacıyla planlı çalışmalar yürütüleceği belirtildi. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ise, afet ve acil durumlarda AFAD ekipleri ile koordineli çalışacak ekiplere yönelik eğitimler hazırladı.
Bu yıl, Türkiye’de “Deprem Tehlike Haritası”na göre 32 binden fazla deprem kaydedildi. Bunlardan büyüklüğü 4 ve üzeri olan 104, 5 ve üzeri olan 6, 6 ve üzeri olan 2 deprem gerçekleşti. En fazla depremin Balıkesir, Muğla, Malatya ve Kütahya’da meydana geldiği sıralandı. 2023 yılı, Türkiye’de 2000 yılından sonraki en yüksek deprem sayısının kaydedildiği yıl oldu.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre, 1900 yılından bu yana Türkiye’de büyüklüğü 4 ve üzeri 7 bin 554 deprem yaşandı. 6 ve üzeri büyüklüğe sahip depremlerden kaynaklanan hasar ve can kaybı da önem arz ediyor. Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, “Tüm Türkiye’de 6,8 milyon riskli konut var. Bunların 1,5 milyonunun acilen dönüşmesi gerekiyor.” ifadelerini kullanmıştı.