Kanada’nın batısındaki Alberta eyaletinde, ülkeden ayrılma sürecine ilişkin ilk referandum 19 Ekim’de yapıldı. Bağlayıcı olmayan referandumda, oyların dörtte üçünün sayıldığı salı sabahı itibarıyla seçmenlerin yüzde 76’sı Kanada’nın parçası kalmaktan yana oy kullandı. Ayrılma yönünde bağlayıcı bir referandum düzenlenmesi için sürecin başlatılmasını destekleyenlerin oranı ise yüzde 24 olarak belirlendi.
CARNEY: KANADALILAR BİRLİĞİ SEÇTİ
Referandum sonuçlarının ardından açıklama yapan Kanada Başbakanı Mark Carney, Alberta halkının açık bir tercih yaptığını belirtti. Carney, “Birlik olmayı, birlikte inşa etmeyi ve birbirlerine sahip çıkmayı seçtiler.” dedi. Ayrıca, “Kanada, kendisini oluşturan parçaların toplamından daha büyüktür.” ifadelerini kullandı. Alberta Başbakanı Danielle Smith de ilk sonuçların Kanada’da kalma yönünde güçlü bir destek ortaya koymasından memnuniyet duyduğunu açıkladı.
PETROL ZENGİNLİĞİ AYRILIKÇILARIN TEMEL ARGÜMANI
Alberta, Kanada’nın en önemli enerji üretim merkezlerinden biridir. Ayrılıkçı hareket, eyaletin petrol ve doğal gaz gelirlerinin ülkenin daha yoksul bölgelerini finanse etmek için kullanıldığını savunuyor. Bağımsızlık yanlıları, Ottawa’daki federal hükümetin bürokrasisinden kurtulması halinde Alberta’nın ekonomik açıdan çok daha zengin olacağını öne sürüyor. Carney, geçen hafta Calgary’de düzenlenen mitingde, Kanada’dan ayrılma yönündeki bir tercihin yıllarca sürecek derin bölünmelere yol açacağı uyarısında bulundu.
TRUMP'IN KANADA AÇIKLAMALARI DA GÜNDEMDE
Referandum sonuçlarına ilişkin ABD Başkanı Donald Trump’tan henüz bir açıklama gelmedi. Daha önce Kanada’nın ABD’ye katılması gerektiğini defalarca dile getirmişti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de ocak ayında Alberta’nın ABD’ye katılmasına izin verilmesi gerektiğini savunmuştu. Carney, Alberta’nın ülkenin ABD’ye ekonomik bağımlılığını azaltma hedefinde kritik rol oynadığını vurguladı.
QUEBEC'TE DE AYRILIKÇILAR GÜNDEMDE
Alberta’daki oylama, Kanada’da son iki hafta içinde yaşanan ikinci önemli ayrılıkçılık sınavı oldu. Quebec eyaletinde 5 Ekim’de yapılan seçimleri bağımsızlık yanlısı bir parti kazandı. Ancak parti, Kanada’dan ayrılma konusunda referandum düzenlemek için ihtiyaç duyduğu çoğunluğu elde edemedi. Quebec’te 1980 ve 1995 yıllarında düzenlenen bağımsızlık referandumları da reddedilmişti.
AYRILIKÇI HAREKET DEVAM EDEBİLİR
Alberta’daki referandum sonucunun bağımsızlık tartışmalarını tamamen sona erdirmesi beklenmiyor. Angus Reid araştırma şirketinin 16 Ekim’de yayımladığı ankete göre, eyalet sakinlerinin yüzde 62’si ayrılıkçı hareketin hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmayacağına inanıyor. Referandumda ayrıca göç, eğitim, sağlık hizmetleri ve seçmen kimlik şartları gibi konularda eyalet yönetiminin Ottawa karşısındaki yetkilerini güçlendirmeyi amaçlayan dokuz öneri de oylandı. İlk sonuçlara göre bu önerilerin sekizi kabul edildi. Ancak bazı düzenlemeler yalnızca küçük oy farklarıyla destek buldu.