Etkisini yitirme hızı, yenilerinin geliştirilmesinden çok daha yüksek olan antibiyotiklere karşı gelişen küresel bir sorun haline geldi.
SAĞLIK Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun dün düzenlediği Akılcı Antibiyotik Kullanımı ve Farkındalık Sempozyumu’nda antibiyotik direncinin yeni bin yılın halk sağlığı sorunu olduğu öne sürüldü. Dünya Sağlık Örgütü Türkiye Ofisi Başkanı Dr. Pavel Ursu, bir zamanlar hayat kurtaran antibiyotiklerin artık işe yaramamaya başladığını söyledi. Antibiyotik direncinin sonuçlarının sık görülen enfeksiyonların tekrar ölümlere yol açmasından ibaret olmadığını belirten Dr. Ursu, “Etkili antibiyotikler olmadan yoğun bakım, organ nakli, kanser kemoterapisi, yeni doğan bebeklerin bakımı veya kalça ya da diz protezi ameliyatı gibi yaygın cerrahi işlemlerin uygulanmasının mümkün olamayacak” dedi. Türkiye’de yüksek düzeyde antibiyotik tüketildiğini belirten Dr. Ursu, “Bunu iyileştirmeye yönelik çalışmaların yapılması gerekiyor. Hastaların yüzde 50’si antibiyotiği soğuk algınlığı ve gribe karşı kullanıyor. Halbuki antibiyotikler sadece hekimler reçete ettiğinde kullanılmalı” dedi.
SAĞLIK Bakanı Mehmet Müezzinoğlu Türkiye’nin 42 ülke içinde antibiyotik direncinin en yüksek olduğu ülke olmasının “ayıp” olduğunu söyledi. “Manavdan bir kilo muz, marketten bir şişe süt al” der gibi eczanelerden antibiyotik sipariş edilmesinin yanlış olduğunu belirten Müezzinoğlu, doktorların da reçetelerini yazarken anne veya başka baskılara aldırmaması gerektiğini vurguladı.
ANTİBİYOTİKLER:
– Yalnızca bakteriler için etkili. Virüsler kaynaklı enfeksiyonları tedavi edemez.
– Ateş düşürmez. Sadece uygun dozda kullanılan antibiyotik, hastalığın kaynağı olan enfeksiyonu ortadan kaldırdığı için ateş düşer.
– Grip ve soğuk algınlığını atlatmaya yardımcı olmaz. İkisi de çoğunlukla kendi kendine iyileşebilir.
– Ağrıyı dindirmez. Burun akıntısı, öksürüğü hafifletmez.
– Grip ve soğuk algınlığının başkalarına geçişine engel olmaz.
– Doktor önermeden kullandığında etki göstermez. Yaygın ve yanlış kullanıldığında hızla direnç gelişir.
– Direnç geliştiğinde, esas etki beklediğimiz bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde etkili olamaz.
Direnç nasıl gelişiyor?
Antibiyotiklerin yanlış nedenle veya doğru olmayan biçimde kullanılması, bakterilerin sonraki tedavilere karşı direnç göstermesine neden olabiliyor. Bakteriler için antibiyotik direnci, bakterilerin herhangi bir antibiyotiğin varlığına rağmen üreyebilmesi ve enfeksiyon yapabilmesi demek. Bu yalnızca antibiyotiği uygun olmayan biçimde kullanan kişi açısından değil, sonradan dirençli bakteriye yakalanma riski bulunan herkes için tehlike oluşturuyor.