SCHENGEN VİZESİ SORUNLARI RAPORDA VURGULANDI
Avrupa Parlamentosu (AP), Türk vatandaşlarının Schengen vizesi alma süreçlerinde yaşadığı sıkıntılara dikkat çeken bir rapor yayımlıyor. AP Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor tarafından hazırlanan 27 sayfalık belgede, vize süreçlerinin kolaylaştırılması için üye ülkelere “kapasite artırma” çağrısında bulunuluyor. Vize serbestisi için ise Türkiye’nin geri kalan altı kriteri yerine getirmesi gerektiği ifade ediliyor. Rapor, 6 Mayıs 2025 tarihinde AP’nin Strasbourg’daki merkezinde tartışılacak ve 7 Mayıs’ta oylanarak kesinleşecek.
VİZE BAŞVURULARINDAKİ ARTIŞA DİKKAT
AP’nin, AB Komisyonu’nun yıllık ülke raporuna dayanan Türkiye Raporu’nda, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurularında “talepteki belirgin artış ve sistemin kötüye kullanılması korkusu” nedeniyle problemler yaşadığı belirtiliyor. Raporda, bu durumdan “üzüntü duyulduğu” ifade edilerek, vizelere erişimin iyileştirilmesi için siyasi kararlılığın gerektiği vurgulanıyor. Belgede, “Kalan teknik ve idari engellerin ele alınması için her iki tarafın da yoğun çaba göstermesi” gerektiği kaydediliyor. AB ülkelerine yönelik öneri ise “Bu konuya ayrılan kaynakları artırma” şeklinde sunuluyor.
BAŞVURULARDAKİ VERİLER DİKKAT ÇEKİYOR
AB’nin 2023 verilerine göre, Türkiye’den Schengen vizesi için 1 milyon 55 bin 885 başvuru yapıldı; bunlardan 867 bin 646’sı onaylandı ve ret oranı %16,1 oldu. 2022’de ise 778 bin 409 başvurudan 645 bin 842’si kabul edilmiş, ret oranı %15,7 olarak kaydedilmişti. BBC Türkçe’ye konuşan bir AB yetkilisi, 2023’te Schengen vizesi ile AB’ye giriş yaptıktan sonra 103 bin Türkiye vatandaşının iltica başvurusunda bulunduğunu ve “azımsanmayacak sayıda” kişinin Schengen Bölgesi’nden çıkış yapmadığını belirtiyor. Bu da, AB’nin “sistemin kötüye kullanılması” endişesini artırıyor.
TÜRKİYE’DEN VİZE KOLAYLIĞI İÇİN ADIM BEKLENİYOR
Raporda, ticari faaliyetler ve Erasmus öğrenci değişim programı gibi alanlarda vize kolaylığı sağlanmasına destek verildiği ifade ediliyor. Ancak vize muafiyeti konusunda AP, Türkiye’nin 72 kriterden kalan altısını yerine getirmesi gerektiğini yineliyor. Bu kriterler şu şekildedir: Terörle Mücadele Yasası’nda değişiklik, Europol ile operasyonel işbirliği anlaşması, GRECO’nun yolsuzlukla mücadele önerilerinin uygulanması, kişisel verilerin korunmasına yönelik düzenlemelerin AB standartlarına uyumu, tüm AB üyeleriyle suç bağlantılı konularda işbirliği, ve Geri Kabul Anlaşması’nın tam uygulanması. AP, “Türkiye’nin vize serbestisi için gerekli ölçütleri karşılama yönünde hiçbir ilerleme kaydetmiş olmasından derin üzüntü duyduğunu” ifade ederek, Türk makamlarının bu kriterleri “ayırt etmeden” yerine getirmesi halinde vize serbestisi sürecinin hızla başlayabileceğini belirtmiş.
TÜRKİYE’NİN İKİLİ TEMASLARI VE AB CEVABI
Türkiye, vize sorununun çözümü için AB üyesi ülkelerle ikili temaslarını sürdürüyor, ancak bu çabaların sahada olumlu bir etkisi henüz hissedilmiş değil. Türk medyasında, bazı AB ülkelerinin “vize kapılarını kapattığı” iddiaları sıkça yer alıyor. Ancak, AB Türkiye Delegasyonu, 2 Mayıs 2025’te yaptığı açıklamada bu iddiaları yalanlıyor. Delegasyon, “Schengen konsoloslukları, salgın öncesi rakamları aşarak rekor sayıda vize başvurusunu işleme almaktadır” diyor.
Rapor, vize konusunun yanı sıra Türkiye’deki insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü konularında eleştiriler içeriyor. AB’ye katılım kriterlerinin tartışmaya kapalı olduğu, mevcut şartlarda müzakere sürecine dönülmesinin mümkün olmadığı ifade ediliyor. Ancak, Türkiye’nin stratejik ve jeopolitik önemine vurgu yapılarak, daha yakın ve dinamik bir ortaklık için çaba gösterilmesi gerektiği belirtiliyor. Raporda, “Katılım sürecinde kestirme yollar yoktur ve demokratik ilkeleri tartışmaktan çekinilemeyeceği” mesajı veriliyor.