Asya’daki lise öğrencileri, yapay zekanın eğitim yöntemlerini dönüştürdüğü bir dönemde, Batılı akranlarını geride bırakıyor. Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü tarafından bu hafta yayımlanan 2025 Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) raporuna göre, 15 yaşındaki öğrencilerin okuma, fen ve matematik alanlarındaki performansında küresel bir düşüş devam ediyor. Ancak, geçen yıl en yüksek başarıyı gösteren öğrenciler arasında Pekin ve Şanghay şehirleri ile Jiangsu ve Zhejiang eyaletleri ve Singapur yer aldı.
ABD'DE DÜŞEN NOTLAR
ABD’deki ortaokul öğrencilerinin okuma puanları, 25 yılın en düşük seviyelerine yakın bir düşüş yaşadı. Bu öğrenciler, PISA sınavlarında uzun zamandır liderliği elinde bulunduran Çinli akranlarının gerisinde kalıyor. Sınav sonuçları, ABD ve Çin arasında teknolojik gelişim alanında birbirlerini geçme çabalarının yoğunlaştığı bir zamanda geliyor. Çin, 2024’te 1 trilyon doları aşan bilimsel raporlar ve araştırma harcamalarıyla ABD’yi geride bıraktı.
YENİ TEKNOLOJİLERİN ETKİSİ
PISA raporu, yapay zekanın artan benimsenmesinin ortaöğretim eğitimini önemli ölçüde etkileyebileceği konusunda uyardı. OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher, raporda, “Yapay zeka çağında en önemli becerilerdeki düşüş endişe verici: bilgi değerlendirme, çeşitli kaynaklar arasında bağlantılar kurma ve okuduklarımızı eleştirel düşünme,” ifadelerini kullandı.
ÇİN VERİLERİNE YÖNELİK ELEŞTİRİLER
Çin’in PISA testlerindeki verileri eleştirilere maruz kalıyor. Testin yalnızca Şanghay, Pekin, Jiangsu ve Zhejiang gibi zengin doğu kıyısı bölgelerindeki öğrencileri kapsaması bu eleştirilerin sebepleri arasında. Ancak, son on yılda ABD’deki puanlardaki sürekli düşüş, birçok eğitimciyi endişelendirdi. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte öğrencilerin performansının aile veya ulusal zenginlikle daha az ilişkili hale geldiği belirtildi.
DİJİTAL DİKKAT DAĞILIKLIĞI
Çin, Japonya ve Güney Kore’den gelen öğrenciler arasında, bilim dersleri sırasında dijital cihazlardan dolayı dikkat dağılımı yaşayanların oranı %10’un altında kalırken, bu oran dünya genelinde %28 olarak belirlendi. Singapur, dijital araçları sınıflarında kullanırken, erken dönemlerde okuma becerilerine de önem veriyor. Rapor, “aceleci okuyucular” oranının 2018 ile 2025 arasında neredeyse iki katına çıktığını ortaya koydu.
EKONOMİK SONUÇLAR
OECD ülkeleri arasında bilim, okuma ve matematikteki ortalama performanslar rekor düşük seviyelere ulaşırken, bu durum dünyanın en büyük ekonomileri üzerinde daha geniş ekonomik sonuçlar doğurabilir. 2025 raporu, Stanford Üniversitesi’nin bir çalışmasına atıfta bulunarak, ABD’deki 15 yaşındaki tüm öğrencilerin PISA’da temel yeterlilik seviyesine ulaşmasının, ülkelerinin ekonomik büyüklüğüne 40 trilyondan fazla katkı sağlayabileceğini belirtti. Ancak, OECD öğrencileri arasında bu temel performansın altında kalanların oranı geçen yıl %20’ye yükseldi.