YENİ BİLGİLER PAYLAŞILDI
Rusya ile Azerbaycan arasında 2024 yılında gerilim yaratan uçak kazası hakkındaki yeni gelişmeler Azerbaycan medyasına yansıdı. Azerbaycan’da yayın yapan Minval isimli haber sitesi, dün paylaştığı belgelerde Rusya ordusunun 8243 sefer sayılı uçağa füze saldırısı düzenlenmesi için emir verdiğini öne sürdü. 25 Aralık 2024 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda 38 yolcu hayatını kaybetmiş, 29 kişi ise yaralanmıştı. Euronews haber sitesine göre, olayla ilgili bir ses kaydı ve bir mektup, Rusya silahlı kuvvetlerinin bu saldırıda yer aldığını gösteriyor. Bu durum, iki ülke arasında gerilimin arttığı bir dönemde Azerbaycan basınına yansıdı.
Mektupta İddia Edilenler
Minval, uçak kazasına dair haberinde, “içinde ifadelerin, ses kayıtlarının ve teknik ayrıntıların bulunduğu isimsiz bir mektup aldığını” ve bu mektubun “o dönemde kullanılan iletişim ekipmanlarındaki teknik eksikliklere” dikkat çektiğini aktardı. Minval’in verdiği bilgilere göre, mektupta Rus hava savunma yetkilisi Dmitry Sergeyevich Paladichuk’un imzasını taşıyan bir açıklama yer alıyordu. Yüzbaşı Paladichuk, füze saldırısı yetkisini verirken doğrudan Rusya Savunma Bakanlığı’nın emri altında hareket ettiğini belirtti. Mektuba göre, Paladichuk, 24-25 Aralık tarihlerinde Grozni çevresinde görevde bulunuyordu. Olay günü yerel saatle 05.40’ta birimine “tam savaş hazırlığına geçme” emri verildi. Mektupta, “Mobil araçların az çekmesi ve işlevsel kablolu iletişimin eksikliği nedeniyle koordinasyon büyük ölçüde stabil olmayan mobil bağlantılara bağlıydı” ifadeleri bulunuyordu.
Ses Kayıtları ve Olayla İlgili Detaylar
Mektubun içeriğinde, olayla ilgili şu ifadeler yer aldı: “Saat 08.11’de potansiyel bir hedef tespit edildi ve radar kullanılarak takip edildi. Paladichuk’a telefonla bunu imha etmesi emri verildiğinde nesneye iki füzenin ateşlendiği rapor edildi. Bu işlem, yoğun sisin optik teyiti belirsizleştirmesine rağmen gerçekleştirildi.” Mektupta, “her iki füze ateşlendiğinde hedefin koordinatları, hızları ve yönleri detaylı şekilde sağlanıyordu” denildi. İlk füzenin hedefi kaçırdığı, ikinci füzenin ise bir şarapnelin uçağa çarpabileceği kadar yakına düştüğü aktarıldı.
Minval’e göre, elde ettikleri “üç sesli mesaj” mektuptaki iddiaları destekliyor. Bu ses kayıtları, operasyon emirlerinin verildiğini, iki füzenin ateşlendiğini ve patlamadan kaynaklanan şarapnelin uçağı vurduğunu ortaya koyuyor. Ses kaydında, Rusça bir sesin füze ateşlenmesi emrini verdiği, ardından bir ateşleme sekansının duyulduğu ve aynı sesin “Hedef kaçırıldı” diye bağırdığı görülüyor. Olayın yaşandığı gün Azerbaycan hükümet kaynakları, Euronews’e yaptıkları açıklamalarda, karadan havaya bir Rus füzesinin Grozni’deki drone faaliyeti sırasında uçağı hedef aldığını, füzenin uçağın yanında patlaması sonucu şarapnelin yolculara ve kabin ekibine isabet ettiğini bildirmişti. Aynı kaynaklara göre, hasar gören uçağa Rusya’da iniş izni verilmemişti. Uçak, buna rağmen Kazakistan’ın Aktau şehrine doğru Hazar Denizi üzerinden seyrederek acil iniş yapmaya çalıştığı esnada düştü. Olaydan sonra basında yer alan haberlerde, uçağın Rusya’ya ait Pantsir-S1 sisteminden ateşlenen bir füze ile düşürüldüğü bildirildi.
Aliyev ve Putin’in Açıklamaları
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, olayın ardından üç gün içinde yaptığı açıklamada, uçağın Rusya tarafından vurulduğunu açıkça ifade edebileceklerini belirtti. Aliyev, “Bunun kasıtlı olduğunu söylemiyoruz ama bu oldu” dedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise 28 Aralık’ta Aliyev’den özür diledi ve olayı “trajik bir olay” şeklinde nitelendirdi, ancak Rusya’nın sorumluluğunu kabul ettiğine dair bir beyanatta bulunmadı.