ATEŞKES ANLAŞMASI YAKINDA
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, İsrail ile Hamas arasında bir ateşkes anlaşmasının “eşikte” olduğunu ve “her an” gerçekleşebileceğini duyurduktan sonra İsrail’den yeni bir açıklama geldi. Reuters’a konuşan bir İsrailli yetkili, Hamas’ın Gazze ateşkes anlaşmasını kabul ettiğini belirtti. İsrail medyası ise Gazze ateşkes anlaşmasına önümüzdeki saatlerde ulaşılmasının beklendiğini aktardı. Ancak İsrail Başbakanlık Ofisi, Hamas’ın ateşkes teklifine henüz yanıt vermediğini bildirdi. Blinken, Washington merkezli düşünce kuruluşu Atlantik Konseyi’nde yaptığı konuşmada, anlaşmanın daha önce hiç olmadığı kadar yakın olduğunu ifade etti ve “Hamas’tan kabul ettiğine dair son sözü bekliyoruz ve bu sözü alana kadar eşikte kalmaya devam edeceğiz” dedi. Bu açıklama, İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar ben Gvir’in ateşkesi bozmak için yeni bir çaba sarf ettiği sırada geldi.
ANLAŞMANIN DETAYLARI
Son taslak anlaşma karmaşık ve hassas. Şartlar gereği ilk adımlar altı haftalık bir ateşkesi içerecek. Planda ayrıca İsrail güçlerinin Gazze’nin merkezinden aşamalı olarak çekilmesi ve yerlerinden edilen Filistinlilerin Gazze’nin kuzeyine geri dönmesi de öngörülüyor. Anlaşma, Hamas’ın 33 İsrailli rehineyi serbest bırakmasını ve başka adımlar atmasını da gerektiriyor. İkinci aşama, kalan tüm rehinelerin serbest bırakılmasını, kalıcı ateşkesi ve İsrail askerlerinin tamamen geri çekilmesini içeriyor. İsrailli bir yetkili, anlaşmanın ilk aşamasında arasında çocukların, kadınların (bazı kadın askerler de dahil) 50 yaş üstü erkeklerin, yaralı ve hastaların bulunduğu 33 rehinenin serbest bırakılacağını açıkladı. İlk aşama 60 gün kadar sürecek ve her şey planlandığı gibi giderse ikinci aşama için müzakereler 16. günde başlayacak. Bu aşamada hayatta kalan rehineler (erkek askerler ve genç sivil erkekler) serbest bırakılacak ve ölen rehinelerin cesetleri iade edilecek.
MÜZAKERELER DEVAM EDİYOR
Reuters’a göre, savaşan taraflar masadaki anlaşmayı kabul etseler bile, nihai bir ateşkes sağlanıp tüm rehineler serbest bırakılmadan önce bu anlaşmanın daha fazla müzakereye ihtiyacı bulunuyor. Her şey yolunda giderse, Filistinliler, Arap devletleri ve İsrail’in, savaş sonrası Gazze için bir vizyon üzerinde anlaşmaya varmaları gerekiyor. Gazze için varılan ateşkes anlaşmasının aylardır elde edilen en yakın anlaşma olduğu vurgulanırken, ateşkes Hamas’ın elindeki rehinelerin serbest bırakılmasına da olanak tanıyor.
HAMAS’IN REHİNE DURUMU
Hamas, 7 Ekim 2023’te İsrail’in güneyine düzenlediği Aksa Tufanı Operasyonu’nda 250 kişiyi rehin aldı. Yaklaşık 100 İsrailli hâlâ Gazze Şeridi’nde esir tutuluyor ve ordu, bunların en az üçte birinin öldüğüne inanıyor. Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, İsrail’in misilleme saldırılarında, yarısından fazlası kadın ve çocuk olmak üzere 46 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi.
SON GELİŞMELER VE GÖRÜŞMELER
ABD’nin yeni başkanı Joe Biden, görevi Joe Biden’dan devraldıktan bir hafta sonra, yetkililerin Doha’daki görüşmelerde bir ilerleme kaydedildiğini ve anlaşmanın yakın olabileceğini ifade etti. Doha’daki görüşmeler 8 saatten fazla sürdü fakat üst düzey bir Hamas yetkilisi Reuters’a yaptığı açıklamada, Filistinli grubun henüz yanıt vermediğini çünkü İsrail güçlerinin Gazze’den nasıl çekileceğine dair haritaları sunmasını beklediklerini aktardı. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macit el Ensari, daha önce düzenlediği basın toplantısında her iki tarafa da bir metin sunulduğunu ve son detaylar üzerinde görüşmelerin devam etmekte olduğunu açıkladı.
ABD Başkanı Joe Biden, Gazze’yi etkileyen, on binlerce insanın ölümüne yol açan çatışmaların ardından anlaşmanın yakın olduğunu belirtti. Biden ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es Sisi, dün müzakerelerde kaydedilen ilerlemeyi görüştü. Liderlerin telefon görüşmesinin ardından Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, “Her iki lider de önümüzdeki saatler boyunca doğrudan ve ekipleri aracılığıyla yakın koordinasyon içinde olacaklarına taahhüt ettiler” denildi. İki lider, vakit kaybetmeden bir anlaşmanın hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.