Birleşmiş Milletler’in yeni raporuna göre, savaşın başlangıcında İran’a gerçekleştirilen iki ABD saldırısı, biri ilkokula isabet eden saldırı da dahil olmak üzere, savaş suçu olarak değerlendirilebilir. İranlı yetkililere göre, 28 Şubat’ta güneydeki Minab kentinde yer alan ilkokula yapılan saldırıda 120 çocuk ve 26 öğretmen olmak üzere en az 156 kişi hayatını kaybetti. Rapor, bu olayın son yıllardaki en büyük sivil kayıplar arasında yer aldığını belirtiyor.
SALDIRILARIN DETAYLARI
Birleşmiş Milletler araştırmacıları, aynı gün Lamerd kentinde bir spor merkezi ve yerleşim alanına yönelik gerçekleştirilen ikinci ABD saldırısını da inceledi. Bu saldırıda 22 sivil hayatını kaybetti. BM’nin bağımsız uluslararası araştırma misyonu, her iki saldırıda da ABD’nin, sivil hedeflere karşı ayrım gözetmeyen saldırılar düzenleyerek savaş suçu işlediğine dair makul gerekçeler bulduğunu açıkladı.
ABD YETKİLİLERİNDEN CEVAP
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, Trump yönetiminin raporu güvenilir bulmadığını belirtti. 2025 Şubat’ında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nden çekildiğini hatırlatan yetkili, bu durumu antisemitizm suçlamasıyla ilişkilendirdi. Savunma Bakanlığı, soruşturmanın devam ettiğini belirtmekle yetindi.
İLK DELİLLER
Erken aşamadaki kanıtlar, askeri birliklerin güncel olmayan istihbarattan dolayı okulu kazara vurduğunu öne sürüyor. Saldırıdan önce yapılan bir başka operasyon, komşu bir İran İslam Devrim Muhafızları deniz üssüne yönelikti. Bağımsız araştırmacılar, uydu görüntüleri, videolar ve uzmanlardan alınan bilgileri inceleyerek raporu oluşturdu.
İRAN'DA YAŞANANLAR
Rapor ayrıca, 2025 sonu ve 2026 başında İran’daki hükümet karşıtı protestoculara yönelik baskıyı da ele aldı. Bu süreçte binlerce kişi hayatını kaybetti, gözaltına alınanlar ise işkenceye maruz kaldı ve ailelerine haber verilmeden kayboldu. Bu durumu “insanlığa karşı suçların” bir parçası olarak değerlendirdi.
ARAŞTIRMALARIN ENGELLENMESİ
Araştırmacılar, İran’a sınırsız erişim talep etti, ancak İran hükümeti bu isteği geri çevirdi. Birleşmiş Milletler’in bilgi taleplerinin yalnızca çeyreğine yanıt alındığı belirtildi. Ayrıca, ABD hükümet yetkilileri ve İsrail hükümetinden bilgi talep edildi, ancak bu talepler yanıtlanmadı.
PENTAGON'UN İÇ SORUŞTURMASI
Pentagon’un iç soruşturması, saldırının ardından aylardır ilerleme kaydedemedi. İlk iki aşama tamamlanmasına rağmen, uydu görüntüleri ve diğer istihbarat kaynaklarının gözden geçirilmesi gereken üçüncü aşama henüz başlatılmadı. ABD Merkez Komutanlığı, saldırıya katılan askeri personelle yapılan mülakatların bilgilerini de kısıtlı bir şekilde paylaştı.
SONUÇ
Pentagon’un, saldırının geniş kapsamlı sonuçlarını değerlendiren bir inceleme yapması bekleniyor, ancak bu aşama henüz tamamlanmadı. ABD’nin uluslararası savaş suçları mahkemesi üyesi olmaması, ülkedeki yargı süreçlerini etkilese de, kendi savaş suçu yasalarına sahip olması dikkat çekiyor.