Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, kira artışına sınırlama ve stokçuluğa yönelik yaptırımlar hakkında konuştu.
Bakan Bozdağ’ın açıklamalarından öne çıkanlar;
Türkiye bir hukuk devleti. Sözleşme hürriyeti esastır. Mülkiyet üzerinde herkesin dilediği gibi bir tasarruf yapma hakkı vardır. Zaman zaman bazı düzenlemeler yapılarak bunlarla ilgili sınırlama getirilme olabilir. Geçmiştede oldu. Kira düzenlemesi geçici bir düzenleme. Borçlar kanuna eklenen geçici madde. 1 Temmuz 2023 tarihine kadar uygulanacak. Kira artışını yüzde 25 ile sınırlandırılacak. Sadece meskenlerde yapılabilecek. Devam eden kira sözleşmelerinde bu uygulama yapılacak ve yüzde 25’in üzerinde yapılmasının önüne geçilecek. Üstünde bir rakam olamayacak.
NEDEN GEÇİCİ BİR ÖNLEM?
Türkiye’deki şuanda şartlar nedeniyle alınan bir tedbirdir. Bir yandan ev sahibi bir yandan da kiracının hukukunu koruyoruz. Kalıcı bir düzenlemenin yapılması söz konusu değildir. Konutta kiracı olarak oturan kişilerde bu yapılabilecek. Yani ilk defa oturan veya işyeri için bu uygulama geçerli değil.
"EV SAHİBİ ZORLA KİRACIYI EVDEN ÇIKARAMAZ"
Yasa bir düzenleme getiriyor. Ev sahibini de sınırlıyor. Taraflar yüzde 25’te anlaşamazlarsa kiracıyı çıkaramaz. Tahliye davası açabilir ama mahkeme reddeder. Zorla kimse kimseyi evden çıkaramaz. Hakem türk yargısıdır. Yargı da bu yasal düzenleme karşısında bu sebebe dayalı bir tahliye kararını vereceğini tahmin etmiyorum. Bu düzenleme kiracı, yargı ve ev sahibini de bağlar.
EV SAHİBİ MAĞDUR OLDU MU?
Düzenleme kamuoyunda olumlu tepki aldı. Muhalefetin eleştirileri samimi değil. Anayasa Mahkemesi’ne CHP bunu taşıyabilir. Eğer samimi iseler bu yol açık. Anayasa Mahkemesi bunu değerlendirir. Bence bunu CHP taşımayacaktır. Böyle tedbir almak gerekiyorsa bu makulde kalmak hem ev sahibi hem de kiracının hukukunu koruyor. Devam eden kira sözleşmeleri ile ilgili bir düzenlemedir bir kez daha altını çiziyorum.
KİRA DÜZENLEMESİNİ NEDEN ADALET BAKANI AÇIKLADI?
Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın başkanlığında bir komisyon kuruldu. Kabinede bu konuşma yapıldı. Bunun üzerine kamuoyu ile paylaşıldı. Ben kabinenin üyesiyim. Biz görevimizi yaptık. İkincisi ise Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu, Medeni Kanunu bunlar hep geçmişte bizim bakanlığımız tarafından yapıldı. Cumhuriyetten bu yana böyle düzenlemeler yapılmıştır. Adına bakılarak böyle eleştiriler yapılamaz.
KİRA SEVİYESİ YÜKSELİR Mİ?
Kira sözleşmesi ilk defa kiraya verenler bakımından serbest bir sözleşmedir. Tarafların rızasına göre yapılır. O noktada bizim itirazımız olmaz. Beklenti vs. fahiş fiyat yapılması karşısında alınan bir tedbirdir. İhtimaller üzerinden senaryolar üretilebilir. Bunlar ayağa basan ihtimaller değil. Bu düzenleme yapılırken hepsi büyük bir şekilde konuşuldu. Değerlendirme sonucunda böyle bir karar alındı. Zaman içerisinde göreceğiz. Hem ev sahibi hem de kiracının hukukunu koruyoruz.
İŞ YERLERİNDE NEDEN BU DÜZENLEME YAPILMADI?
Meskenler üzerinden düzenleme üzerinden gittik. Dar gelirli insanlarımızı korumak amacıyla yapılan bir düzenleme. Ev sahibinin baskısı altında kalmasın diye iki tarafın da uyacağı bir yasal uygulamayı hayata geçirdik. Evden çıkma riskini önlemek ve kiradaki fahiş fiyatı durdurmak adına böyle bir adım attık. Kiracıları ve ev sahiplerini makul düzeyde tutacak bir düzenleme yaptık. Yasal olarak bir hakem oluştu ve buna uyulmak zorunda.
BENZİN, MAZOT VE ŞEKERE BÖYLE UYGULAMA GELEBİLİR Mİ?
Türkiye serbest piyasa. Yani bu konulardaki sözleşme hürriyetine uyguladığı ekonomik politikalar gereği sözleşme hürriyeti hukuk güvenliği içerisinde uygulanmaya devam ediyor. Böyle herhangi bir düşünce söz konusu değil.
STOKÇULUK İLE MÜCADELE
Bu iki suçta piyasayı manipüle eden ve haksız şekilde fiyatları yükseltenlere düzenleme getiriliyor. Bu cezanın alt ve üst sınırı 2 yılın altında olduğu için tutuklama yasağı kapsamı içerisinde yer alıyor. Fiyatlar artarsa cezalar da yükselir.