Brezilya ile Paraguay’ı birbirine bağlayan Arkadaşlık Köprüsü, uzun zamandır kaçakçıların ucuz ve yasadışı malları, örneğin sigara ve elektronik eşyaları taşıdığı bir güzergah olarak biliniyor. Ancak son yıllarda, Brezilya yetkilileri, kaçakçıların daha kârlı bir ürün bulduğunu söylüyor: kilo verme ilaçları. Brezilya’da GLP-1 tabanlı ilaçlara olan talep patlama yaparken, izinsiz kilo verme ilaçlarının ele geçirilme sayısı da artış gösterdi. 2026 yılının ilk yarısında sınırda 76,000’den fazla semaglutid ve tirzepatid gibi ilaçları içeren kalem, ampul ve diğer ürünler ele geçirildi; bu rakam, geçtiğimiz yılın tamamında ele geçirilen miktarın neredeyse üç katı.
KİLO VERME İLAÇLARINDAKİ ARTIK TALEP
Kilo verme ilaçları, bölgedeki en değerli kaçak ürün kategorilerinden biri haline geldi. Kaçakçılar, Brezilya’daki artan talep ve sınırın diğer tarafındaki önemli fiyat farklarından yararlanıyor. Uzmanlar, bu ticaretin organize suç gruplarını çektiğini belirtiyor. Çünkü ürünler oldukça kârlı ve taşınması görece kolay. Ancak sağlık çalışanları, bu ilaçların gayri resmi satıcılardan alınmasının olumsuz sonuçlarına dikkat çekiyor. Tüketiciler, vücutlarına ne enjekte ettiklerini güvenilir bir şekilde bilemeyebilir.
KAÇAKÇILIK RİSKLERİ
Brezilya’da federal vergi denetçisi Flávio Bernardino de Carvalho, kilo verme ilaçlarının, cep telefonları dışında, bölgedeki en değerli ele geçirilen ürünler arasında ikinci sırada yer aldığını bildirdi. Brezilya yetkilileri, Arkadaşlık Köprüsü’nden günde 100,000’den fazla insan ve 45,000 aracın geçtiğini tahmin ediyor. Bu, gümrük memurları için yasadışı yüklerin tespit edilmesini zorlaştırıyor. Kaçak kilo verme ilaçlarının kökeni genellikle izlenemez. Bazıları, Paraguay’da yasal olarak satılan ilaçlar olup, yerel eczanelerden çalındıktan sonra sınırdan geçirilirken, bazıları da sahte versiyonlarının üretildiği gizli operasyonlar olarak kaydedildi.
EKONOMİK NEDENLER VE KAÇAKÇILIK YÖNTEMLERİ
Brezilya ve Paraguay arasındaki ortak polis birliği olan Tripartite Komutanlığı’nın komiseri Carlos Dure, Çin menşeli ilaçların da bulunduğunu aktardı. Brezilya’da sadece Eli Lilly & Company tarafından yetkilendirilmiş tirzepatid ilacının fiyatı 1,400 realin (yaklaşık 280 dolar) üzerinde iken, Paraguay’da yerel olarak üretilen bir ampul yaklaşık 340 real (yaklaşık 68 dolar) satılmakta. Kamu güvenliği uzmanı José Ricardo Bandeira, bu ekonomik dengelerin, tarihsel olarak sigara kaçakçılığından kazanç sağlayan suç gruplarının motivasyonlarını değiştirdiğini vurguladı.
SAĞLIK RİSKLERİ
Kaçak kilo verme ilaçlarının küçük boyutu, lojistik açısından avantaj sağlarken, bunların taşınmasını daha ekonomik hale getiriyor. Ancak bu ürünlerin depolama koşulları oldukça kritiktir. Federal Santa Catarina Üniversitesi’nde endokrinoloji ve metabolizma profesörü Dr. Alexandre Hohl, ilaçların güvenilir bir tedavi sürecinden geçmeden piyasaya sürülmesinin riskli olduğunu belirtti. Dr. Hohl, kaçak ürünlerin vücuda zarar verebileceği konusunda uyarıda bulunarak, bu ürünlerin kaynağı ve içeriği hakkında kesin bilgi olmadan kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
İLACIN KAYNAĞI VE ETKİLERİ
Kaçak ilaçların yan etkileri de ciddi sorunlar doğurabiliyor. Dr. Hohl, kaçak kilo verme ilaçları kullanan hastalarından bazılarıyla yaşadığı olumsuz deneyimleri paylaştı. Paraguay’dan gelen bir ürün kullanması sonucu yoğun bakıma alınan bir hastası olduğunu belirtti. Ayrıca, Brezilya’da hastasına yasal bir tirzepatid reçete etmesine rağmen, hastanın Paraguay’dan alınan bir ürüne geçiş yaparak sağlık sorunları yaşadığını ifade etti.
ONLİNE SATIŞLARDAKİ ARTIŞ
2026 yılının ilk yarısında GLP-1 ilaçlarıyla ilgili çevrimiçi siparişlerin %149.3 oranında arttığı gözlemlendi. Brezilya’nın sağlık düzenleyici kurumu Anvisa, Paraguay ile sınırda denetimlerin artırılması amacıyla bir anlaşma imzaladı. Ancak kaçak pazarın, mevcut kilo verme ilaçlarıyla sınırlı kalmayabileceği öne sürülüyor. Hohl, bazı hastalarının, henüz onaylanmamış bir deneysel ilaç olan retatrutid kullanıldığını bildirdi. Paraguay’da bu tür ürünlerin yasal olarak satıldığı belirtiliyor.
SAĞLIK OTORİTELERİNE YENİ ZORLUKLAR
Brezilyalı sağlık yetkilileri ve doktorlar, bu durumun en endişe verici yanlarından birinin, kaçak pazarın ilaç sektörünün gelişimiyle neredeyse aynı hızda ilerlemesi olduğunu belirtiyor. Dr. Hohl, “Erişim çok kolay. Bugün online olarak satın alabilirsiniz. Ama insanlar, vücutlarına ne kattıklarına dikkat etmelidir.” diyerek uyarıda bulundu.