Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemeye göre, büyükşehirlerde ilçe nüfusu 30 bini aşmayanlar hariç, bazı vergi mükellefleri basit usulden gerçek usule geçiş yapacak. Türkiye genelinde yaklaşık 3 milyon vergi mükellefi bulunuyor ve bunların neredeyse 1 milyona yakını basit usulde vergi ödeyordu. Bu yeni düzenleme ile, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 51’inci maddesi ışığında, büyükşehir belediyesi bulunan illerde 30 binin üzerindeki ilçelerdeki mükellefler, basit usul değil gerçek usul ile vergilendirilecek.
VERGİ MÜKELLEFLERİ KİMLERİ KAPSIYOR?
Bu yeni düzenlemeden taksiciler, minibüsçüler, tamirciler, lokantacılar, kuyumcular gibi yüz binlerce esnaf etkileniyor ve artık daha fazla vergi ödemek zorunda kalacaklar. Basit usul ile gerçek usul arasındaki farklar ise oldukça belirgin.
BASİT USUL VE AVANTAJLARI
Basit usulde yalnızca ticari kazanç üzerinden vergi alınıyor. KDV, stopaj, geçici vergi gibi ek yükümlülükler bulunmuyor, defter tutulması zorunlu değil ve gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmiyor. Bu usulün bazı avantajları da mevcut; kazançları gelir vergisinden muaf tutuluyor, yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermek yok, defter tutma zorunluluğu da yok. Ayrıca, vergi tevkifatı ve geçici vergi beyanı da yapılmıyor. Satışlar KDV’den istisna tutuluyor ve vergi levhası almak da gerekmiyor.
GERÇEK USUL VE AVANTAJLARI
Gerçek usulde mükellefler KDV, gelir vergisi, stopaj ve geçici vergi ödemekle yükümlüdür. Defter tutulması zorunlu olmakla birlikte, gider faturaları vergiden düşülebiliyor, bu da doğru planlamada vergi yükünü azaltma avantajı sağlıyor. Gerçek usulde bulunan mükellefler, detaylı kayıt tutma sayesinde vergi planlamasını kolayca yapabiliyor. Ayrıca haklı olarak elde edilen giderler vergi matrahından düşülebiliyor, ancak bunun için gider faturası göstermeleri gerekiyor. Ödenmemiş ya da çıkışı gerçekleşmeyen gider faturaları sahte fatura olarak değerlendiriliyor ve büyük cezalarla karşılaşabiliyorlar. İşletmenin mali durumu daha net bir şekilde görülebildiği için bankalardan kredi almak gibi finansal konularda öncelik kazanıyorlar. Ancak, defterlerin detaylı olması nedeniyle raporlama süreçleri zaman alabilir ve büyük satış hacmine sahip işletmeler muhasebe uzmanlarına ihtiyaç duyabilir. Bu da muhasebe ücretlerinde artışa neden olabiliyor.
UYGULAMA TARİHİ
Yeni düzenleme, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak.