Alaska’da 10 kişinin öldüğü Bering Air uçağı kazasında pilotun buzlanma nedeniyle dikkatinin dağıldığı ve hızını kontrol edemediği belirlendi. Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) perşembe günü yayımladığı nihai raporda, aşırı yüklü olan uçağın pilotunun buzlanma koşulları nedeniyle dikkatinin dağıldığını ve hava hızına odaklanamadığını açıkladı. Uçakta bulunan 10 kişinin tamamı hayatını kaybetti.
KAZANIN DETAYLARI VE AŞIRI YÜK SORUNU
6 Şubat 2025’te Textron Aviation Cessna 208B Caravan tipi uçak, Bering Air’in 445 sefer sayılı uçuşu olarak Alaska’nın batı kıyısı açıklarında kayboldu. Uçak, yalnızca hava yoluyla ulaşılabilen uzak balıkçı köyü Unalakleet’ten Nome’ye yaklaşık 150 millik bir uçuş için havalandı. ABD Sahil Güvenliği, enkazın kentin yaklaşık 34 mil güneydoğusunda yüzen bir buz kütlesinde bulunduğunu bildirdi. Bu kaza, Washington DC’de bir bölgesel jet ile askeri helikopterin çarpışması sonucu 67 kişinin öldüğü kazadan bir hafta sonra meydana geldi. Daha önce ABD’de 2022’den bu yana bir uçak kazasında 10 kişi ölmemişti. Bering Air uçağının kalkışı, pilotun hava koşullarının düzelmesini beklemesi nedeniyle dört saat gecikti, ancak sonunda pilot ve dokuz yolcuyla havalandı. Yaklaşık 40 dakika sonra uçak alçalmaya başlarken buzla kaplandı ve hemen ardından Nome pistleri 10-15 dakika sürecek buz çözme işlemi için kapatıldı. Hava trafik kontrolünün önerisiyle pilot, pistler açılmadan varmamak için uçağı yavaşlattı.
NTSB raporuna göre, enkaz incelemesi 5 yaşından küçük uçaktaki buz çözme sistemlerinin çalıştığını ve buz birikiminin kazaya neden olmadığını gösterdi. Raporda, “Uçak, tahmin edilenden daha şiddetli buzlanma koşullarıyla karşılaştı; buna büyük aşırı soğumuş su damlacıkları da dahildi” denildi. Araştırmacılar, uçağın buz koruma sisteminin tasarlandığı gibi çalıştığını ve korunan yüzeylerde önemli buz birikimini önlediğini belirledi. Bununla birlikte NTSB, uçağın buzlanma koşullarında uçmak için yaklaşık 1.000 pound fazla yüklü olduğunu tespit etti. Rapor, kazadan önce Bering Air’in uçaklarını rutin olarak güvenli ağırlığın üzerinde uçurduğunu ve buzlanma koşulları için yanlış azami izin verilen ağırlık kullandığını ortaya koydu. Araştırmacılar, kazadan önceki hafta uçağın toplam altı seferde fazla yüklü olduğunu belirtti.
NTSB FAA’YI VE PİLOTUN DURUMUNU ELEŞTİRDİ
NTSB ayrıca Federal Havacılık İdaresi’ni (FAA) rutin aşırı yüklü uçuşları tespit edip önlem almadığı için eleştirdi. Uçağın aşırı yüklü olması nedeniyle stall (perdövites) riskinin arttığı kaydedildi. Stall, kanatların üzerinden yeterli hava akışı olmadığında meydana gelir ve yavaş hız veya uçağın burun kaldırmasıyla tetiklenebilir. Uçak tehlikeli şekilde yavaşladığında otomatik pilot devreden çıktı ve pilot hızı artırmadı, bunun sonucunda uçağın kontrolünü kaybetti. NTSB, pilotun muhtemelen buzlanma nedeniyle dikkatinin dağıldığını ve “durumsal farkındalık kaybı” yaşadığını belirledi. Raporda, “Pilotun dikkati muhtemelen TKS buz koruma sistemini çalıştırmaya odaklanmıştı. Uçuş yüzeylerini buzlanma açısından taramak, sistemin düzgün çalıştığından emin olmak, sıvı dağıtımını ve zamanlamasını ayarlamak ve ayrıca havaalanına yaklaşımı yönetmek için dikkatini ayırması gerekiyordu” ifadelerine yer verildi. 34 yaşındaki pilot, kariyerinde yaklaşık 2.500 saat uçmuştu ve bunun 1.000 saatten fazlasını bu tip uçakta geçirmişti.
NTSB Başkanı Jennifer Homendy, kazayı “kritik güvenlik marjlarını aşındıran bir dizi önlenebilir aksaklık” olarak nitelendirdi. Homendy, “Alaska topluluklarının havacılığı bir yaşam hattı olarak nasıl kullandığını gördüm. Önerilerimiz uygulandığında bu yaşam hattını daha güvenli hale getirecek ve diğer toplulukların benzer acılar yaşamasını önleyecektir” dedi. Kaza anında Bering Air, yaklaşık 200 kişi istihdam ediyor, 30 uçak ve 13 helikopter işletiyor ve 32 farklı noktaya uçuş yapıyordu. NTSB, kazanın ardından Bering Air’in uçuş serbest bırakma süreci, kargo yükleme, ağırlık ve denge prosedürleri dahil olmak üzere birçok değişiklik yaptığını açıkladı. NTSB, pilotların uçuşta kontrol kaybını önleme ve kurtarma konusunda daha fazla eğitim alması çağrısı da dahil olmak üzere iki yeni güvenlik tavsiyesi yayımladı ve altı tavsiyeyi güncelledi.