Kaliforniya’da yaşayan şef ve yemek öğretmeni Kimberley Kausen’in evinde, son kullanma tarihi geçmiş bir süt şişesi aile üyeleri arasında farklı yorumlanıyor. Kızı için bu şişe çöpe atılmayı beklerken, kocası sütün birkaç gün daha içilebileceğini düşünüyor. Kendisi ise daha temkinli davranan Kausen, sütle ilgili karar vermeden önce koklama testine başvuruyor. Uzun süredir gıda paketlerindeki farklı ifadeler tüketicilerin kafasını karıştırırken, Kaliforniya bu karmaşayı bitirmek için yeni bir yasayı hayata geçirdi.
YENİ YASA İLE STANDART ETİKET DÖNEMİ BAŞLIYOR
Çarşamba günü itibarıyla yürürlüğe giren yasa, gıda paketlerinde “sell by” yani “satış tarihi” ifadesinin kullanımını yasaklıyor. Uzmanlara göre bu ifadeler aslında perakendecilere ürünlerin rafta ne kadar süre kalabileceği konusunda rehberlik ediyor ancak tüketim güvenliğiyle ilgili bir bilgi vermiyor. Artık Kaliforniya’da gıda satan üreticiler, kalite için “Best if Used By” ve güvenlik için “Use By” olmak üzere iki standart etiketten birini ya da her ikisini birden kullanmak zorunda. Yasa teklifinin sahibi Demokrat Milletvekili Jacqui Irwin, üreticilerin bu etiketlerden dilediğini seçebileceğini belirtti.
DİĞER EYALETLER DE HAREKETE GEÇTİ
Kaliforniya, gıda etiketlerini standartlaştıran ilk eyalet olarak 2024 yılında bu yasayı onayladı. New York eyalet meclisi de benzer bir yasayı kabul ederek Vali Kathy Hochul’un imzasını bekliyor. Illinois, Maryland, Massachusetts, New Jersey ve Güney Carolina’da da konuyla ilgili yasal düzenleme teklifleri sunuldu ancak henüz yasalaşmadı. Yasaya destek veren Californians Against Waste kuruluşunun savunuculuk direktörü Nick Lapis, gıda etiketlerinin evsel gıda israfının başlıca nedeni olduğunu söyledi. Lapis, “sell by” tarihlerinin gıda bankaları için de sorun yarattığını, çünkü insanların bu tarihleri ürünün bozulduğu anlamında yorumladığını ifade etti.
GIDA İSRAFININ ÖNÜNE GEÇİLMESİ HEDEFLENİYOR
Maryland Üniversitesi’nin 2022 yılında yayımladığı gıda israfı raporuna göre, marketlerde satılan paketli gıdalarda 50’den fazla farklı tarih etiketi bulunuyor. Bu etiketler büyük ölçüde düzenlemeye tabi değil ve çoğu zaman gıda güvenliğiyle ilgili bilgi içermiyor. Gıda israfını azaltmaya odaklanan ReFED kuruluşunun politika direktörü Kumar Chandran, tüketicilerin kafasının karıştığını ve pakette ne tarih varsa onu “bunu at” anlamında okuduklarını belirtti. Chandran, Kaliforniya ve New York’un bu adımlarının ulusal bir standarda geçiş için ivme kazandırdığını söyledi. Gıda ve İlaç Dairesi verilerine göre, etiket karmaşası ülkedeki gıda israfının yaklaşık yüzde 20’sine yol açıyor ve bu oran Kaliforniya’da yılda yaklaşık 6 milyon ton tüketilmeden çöpe giden gıdaya tekabül ediyor.