TÜRKİYE’DE KIDEM TAZMİNATI TAVANINDA BÜYÜK ARTIRIM
Türkiye’de çalışan birçok kişinin işten ayrılırken alabileceği kıdem tazminatı miktarında önemli bir artış yaşanacak. Temmuz ayında memur maaşlarına yapılacak zam oranına göre belirlenen kıdem tazminatı tavan tutarı uzman tahminlerine göre 54.073 TL’ye çıkacak.
MEVCUT TAVAN DURUMU VE GÜNCELLEME SÜRECİ
Şu an için geçerli olan kıdem tazminatı tavan tutarı 46.655 TL 43 kuruş olarak belirlenmiş durumda. Bu tutar, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genelgesi çerçevesinde her yıl iki kez güncelleniyor. Güncellemeler, Ocak ve Temmuz aylarında memur maaş artışları ile paralel bir şekilde gerçekleştiriliyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz’ın değerlendirmelerine göre, Temmuz ayında memur maaşlarına yaklaşık %15,90 oranında bir artış bekleniyor. Bu artışın %10,37’si enflasyon farkından, geri kalanı ise toplu sözleşme zammından kaynaklanacak.
KIDEM TAZMİNATI HESAPLAMASI DEVLET DÜZENLEMELERİNE GÖRE YAPILIYOR
Kıdem tazminatı tavanı, yasal düzenlemelere göre şu şekilde belirleniyor: Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuruna, T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi miktarı esas alınıyor. Sistemde taban rakam olarak asgari ücret 26.005,50 TL kullanılırken, tavan rakam ise memur maaş katsayısına göre hesaplanıyor. Yeni dönemde yapılan hesaplamalar sonucunda 54.073 TL civarında bir tavan tutarı öngörülüyor.
İşten ayrılmayı düşünmekte olan çalışanlar için Temmuz ayı sonrası daha avantajlı görünmekte. Mevcut 46.655 TL ile tahmini 54.073 TL arasında bir çalışma yılı başına 7.418 TL fark bulunuyor. Örnek hesaplamalar dahi göstermekte ki:
10 yıl çalışan bir kişi, 74.182 TL daha fazla kıdem tazminatı alacak. 20 yıl çalışan bir birey ise 148.364 TL daha fazla kıdem tazminatı elde edecek.
KIDEM TAZMİNATINI ALMA ŞARTLARI
Kıdem tazminatından yararlanmak için bazı koşulların sağlanması gerekiyor. Temel şartlar arasında minimum 1 yıl çalışma süresi, işverenin haksız feshi, işçinin haklı gerekçelerle işten ayrılması, evlilik nedeniyle ayrılma, askerlik hizmeti ve ölüm durumu yer alıyor. Emeklilik durumları ise şöyle:
1999 öncesi işe girenler için 15 yıl ve 3.600 prim günü, 1999 sonrası için 25 yıl ve 4.500 prim günü veya 7.000 prim günü, 2008 sonrası için ise 4.600-5.400 prim günü gerekiyor.
KIDEM TAZMİNATI VE VERGİ DURUMU
Kıdem tazminatı ödemeleri üzerinde sadece binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılıyor. Çalışanların kıdem tazminatları brüt maaşları üzerinden hesaplanmakta ve net miktar bu kesinti sonrasında belirleniyor. Sosyal güvenlik uzmanları, yüksek kıdem tazminatı bekleyen çalışanların Temmuz sonrasındaki dönemde işten ayrılmalarının daha avantajlı olduğunu ifade ediyor. Ancak her durum için kendine özgü koşullar olduğunu unutmamak gerekiyor. Kıdem tazminatı yalnızca belirli şartları yerine getiren çalışanlar tarafından alınmakta ve işten ayrılma kararı alınırken sadece maddi durumun değil, kariyer planlaması gibi diğer faktörlerin de göz önünde bulundurulması öneriliyor.