Cumhuriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın daha önce ağır ifadelerle eleştirdiği, geçtiğimiz gün bayram namazı sonrası bir kez daha "böyle bir görüşme meşru değildir, kabul etmiyorum" açıklaması ile gündeme gelen hükümet ile HDP'nin İmralı heyeti arasında gerçekleşen Dolmabahçe görüşmesine ilişkin perde arkasını yazdı.
Dündar, görüşmeyle ilgili yetkili kişilere dayandırdığı iddiasına göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan Dolmabahçe zirvesinin her aşamasından haberdardı, HDP’lilerin her talebi anında telefonla kendisine iletildi ve onayı alındı.
İŞTE O YAZI
Önder bayrağı devirdi
Dolmabahçe’de açıklamanın yapılacağı salonda, koltukların tam ortasına geniş bir sehpa konmuş, üzerine de çiçeklerle birlikte yan yana iki Türk bayrağı yerleştirilmişti.
Tam açıklama başladığında mutabakat metnini okuyacak Sırrı Süreyya Önder, yanlışlıkla bayrağa dokununca bayrak devrildi. Yalçın Akdoğan, telaşla “Bayrak düştü… Bayrak düştü” diye görevlilere seslendi. Neyse ki yayın canlı olmadığından hemen o bölüm kesildi, bayrak yerine dikildi ve açıklamaya bundan sonra devam edildi.
Zirvede hem metinde hem oturma düzeninde kriz yaşandı. HDP’liler ‘eşit taraflar’ şeklinde oturmak isteyince Hükümet tarafı itiraz etti. Bunun üzerine Yeltsin’in Çeçenlerle görüşmesindeki oturma düzeni gündeme geldi. Mutabakat metni ve oturma düzeni krizi, bizzat Erdoğan’ın müdahalesiyle çözümlendi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dolmabahçe zirvesi”ni ısrarla reddetmesine ve “Mutabakat ifadesini asla kabul etmiyorum, benimle mutabakata varmadan hareket ettiler” demesine rağmen, Dolmabahçe zirvesinin her aşamasından haberdar olduğu ve onay verdiği ortaya çıktı.
Mutabakatın perde arkasını bilen çevrelerin verdiği bilgiye göre Hükümet adına Dolmabahçe’de müzakerelere giren heyet, HDP’lilerin her talebini anında telefonla Erdoğan’a iletti ve onay aldı.
Birlikte fotoğraf verilmeden önce, oturma düzeninden açıklama metnine kadar birçok konuda anlaşmazlık çıktığı, ancak tarafların karşılıklı verdikleri tavizlerle, bugün Erdoğan’ın yok saydığı mutabakata ulaşıldığı anlaşıldı.
İlk kriz metinde
Cumhuriyet’in aldığı bilgiye göre, görüşme öncesi iki heyetin elinde birbirinden hayli uzak iki metin vardı. Müzakereleri yürütenler bu iki metni birbirine yakınlaştıran bir ön görüşme yaptılar. Başbakan Davutoğlu, ön görüşmenin her aşamasından haberdardı. Ancak Dolmabahçe’de toplanıldığında, bazı ifadeler konusunda yeniden pürüz çıktı. Açıklama gecikti. Müzakere kopma noktasına geldi. Bunun üzerine Cumhurbaşkanı ile adeta “canlı bağlantı” kuruldu. Onun da devreye girmesiyle metin krizi aşıldı ve iki tarafın da üzerinde uzlaştığı bir mutabakat metni, açıklamaya hazır hale getirildi.
Banttan yayımlandı
Toplantıya basının alınmaması, resmi açıklamanın Anadolu Ajansı kamerası aracılığıyla dağıtılması kararlaştırılmıştı. Ancak bilinenin aksine, açıklama metni canlı değil, banttan yayımlandı. Hükümet tarafı, herhangi bir sürprize karşı önlem olarak “geciktirmeli yayın” tercihini kullandı. Yani yapılan kayıt, kısa bir süre sonra yayına verilerek muhtemel bir riskten kaçınıldı.
Oturma düzeni krizi
HDP tarafı, yayın öncesi, açıklamanın yapılacağı salonu görmek istedi. Salonda iki koltuk, iki tane de üçlü kanepe vardı.
HDP’liler, iki koltukta “taraflar”ı temsilen Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan ile HDP milletvekili Sırrı Süreyya Önder’in oturacağını düşündüler. Oysa Hükümet tarafı, o koltuklarda Yalçın Akdoğan ile Kamu Güvenliği Müsteşarı Muhammet Dervişoğlu’nun oturmasını planlamıştı.
Diğer iki kanepeden birine Efkan Ala ile Mahir Ünal, diğerine de HDP’li Pervin Buldan ile İdris Baluken oturacaktı.
HDP heyeti, bu oturma düzenine, “Burada Kabine mi topluyoruz” diyerek itiraz etti. İtiraz kabul edilmeyince de açıklamadan vazgeçeceklerini söylediler. Tartışma büyüyünce de “Çeçen örneği”nden söz ettiler.