Yılın en büyük gökyüzü olayı kapıda. 12 Ağustos Çarşamba günü Avrupa’nın bazı bölgelerinde tam güneş tutulması çıplak gözle rahatlıkla izlenebilecek. Ay’ın Güneş ile Dünya arasına girerek bazı bölgelere tam gölge düşürmesiyle oluşan tam tutulma, İzlanda’nın bazı kesimleri, kuzey İspanya ve Portekiz’in kuzeydoğusundaki küçük bir bölgede tam olarak görülecek. Bu bölgelerde gökyüzü kısa süreliğine kararırken, özellikle İspanya’daki gözlemciler için gün batımına denk gelen nadir bir tutulma deneyimi yaşanacak.
TAM TUTULMA GÜN BATIMINA DENK GELECEK
Kuzey Rusya’da öğle saatlerinde başlayacak tam tutulma, Grönland ve İzlanda’da yaklaşık 2 dakika 15 saniye sürecek. Ancak asıl dikkat çekici an, İspanya ve Portekiz’in kuzeydoğu ucunda yaşanacak. Burada tam tutulma yaklaşık 2 dakika sürecek ve gün batımından hemen önce gerçekleşecek. León kentinde tutulma saat 20.28’de başlayıp 20.30’da sona erecek. Kısmi tutulma evresi ise yerel saatle 21.22’ye kadar sürecek.
KISMİ TUTULMA GENİŞ BİR ALANDA İZLENEBİLECEK
Tam tutulma hattının dışında kalanlar için ise hilal şeklindeki kısmi tutulma öne çıkıyor. ABD’nin kuzeyi, Kanada, Avrupa’nın büyük bölümü ve kuzeybatı Afrika’da Güneş’in bir kısmı Ay tarafından örtülecek. Örneğin New York’ta tutulma oranı yüzde 10 olacakken, Birleşik Krallık’ta yüzde 95’e ulaşacak. Alaska ve kuzey Kanada’da sabah saatlerinde başlayacak kısmi tutulma, ABD’nin kuzeyi ve doğu Kanada’da öğleden sonra, İngiltere, İrlanda, Afrika ve Avrupa anakarasında ise akşam saatlerinde izlenebilecek.
TUTULMA SIRASINDA NELER YAŞANACAK
Tutulma, Ay’ın Güneş’ten bir “ısırık” almasıyla başlayacak. Yaklaşık 70-80 dakika süren bu evrenin ardından gökyüzü karanlığa gömülmeye başlayacak. Tam tutulmanın yaklaşmasıyla birlikte Ay’ın ufku boyunca parlayan ışık damlaları olarak bilinen Baily boncukları görülecek. Ardından tek bir ışık noktası kalacak ve bu görüntü “elmas yüzük” olarak adlandırılacak.
GÜVENLİ İZLEME VE TAVSİYELER
Uzmanlar, tutulmanın herhangi bir anında Güneş ışığı görüldüğü sürece sertifikalı tutulma gözlükleri veya el tipi güneş filtresi kullanılması gerektiğini vurguluyor. Kamera merceği, teleskop veya dürbün gibi optik cihazlarla Güneş’e bakılması, gözlük takılı olsa bile ciddi göz hasarına yol açabilir. Tam tutulma anı, gözlüklerin çıkarılabileceği tek güvenli zamandır, ancak tutulma biter bitmez gözlükler tekrar takılmalıdır.
PERSED METEOR YAĞMURU DA GELİYOR
Tutulmanın heyecanı sürerken yılın en iyi meteor yağmurlarından biri olan Perseidler, Çarşamba gecesi ile Perşembe sabahı arasında zirve yapacak. Tutulmayı kaçıranlar için Avrupa Uzay Ajansı, İspanya’daki Javalambre Astrofizik Gözlemevi’nden canlı yayın yapacak. Bir sonraki tam güneş tutulması ise 2 Ağustos 2027’de gerçekleşecek ve İspanya’nın güneyi, Cebelitarık, Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır, Suudi Arabistan, Somali ve Yemen’den izlenebilecek.