Çin ordusu, kuzeybatı Laos’ta, bir zamanlar Vietnam dönemi CIA hava üssü olarak kullanılan bir bölgede yeni bir karakol açtı. Vientiane’nin yaklaşık 64 kilometre kuzeyinde ve Tayland sınırına sadece 40 kilometre mesafede bulunan bu üs, Ban Keun Havaalanı’ndaki Çin-Laos Ortak Destek ve Eğitim Merkezi ile Çin-Laos Dostluk Havacılık Akademisi’ni içeriyor. Çin Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre, üs 29 Eylül’de operasyonlarına başladı.
Üs Özellikleri
Uydu görüntüleri ve istihbarat platformu Vantor’dan elde edilen fotoğraflar, üsse 2.000 metrelik bir pist, taksi yolu ve 22 uçak kapasiteli park alanının tamamlandığını gösteriyor. Savunma Bakanlığı’na göre, bu tesisler Laos’un hava kuvveti pilotlarının eğitim ve gelişimini güçlendirmek amacıyla tasarlandı ve her iki tarafça ortaklaşa bakım yapılacak. Uydu fotoğraflarında, muhtemelen Hongdu JL-8 jetleri olan sekiz uçak görünmekte.
Çin'in Stratejisi
Bakanlık, tesislerin “üçüncü bir tarafa karşı yönlendirilmediğini ve iki askeri güç arasında pratik işbirliğini güçlendirmeye, bölgesel barış ve istikrarı korumaya katkı sağladığını” belirtti. Bugüne kadar, Çin’in yalnızca bir resmi yurt dışı üssü bulunuyor; bu üs 2017’de açılan Cibuti’deki askeri tesis. Ayrıca, Tayland Körfezi’ndeki Kamboçya’nın Ream Deniz Üssü’nde büyük bir genişleme finansmanı sağladı ve bu üssü Kamboçya ordusu ile ortak işletiyor. Orada PLA Donanması’nın aircraft carrier’ları için yeterli büyüklükte yeni bir iskele inşa edilmesi, Pekin’in bölgedeki niyetleri hakkında endişeleri artırdı.
CIA'nın Geçmişi
Ban Keun üssü, Vietnam Savaşı sırasında CIA’nın işlettiği Air America tarafından, bölgedeki gizli operasyonlar için lojistik ve destek merkezi olarak kullanılıyordu. Ancak analistler, Çin’in bu bölgedeki hareketinin sembolik olduğunu ve ABD-Çin güç dengesinde büyük bir değişiklik sinyali vermediğini belirtiyor. Singapur’daki S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu’ndan kıdemli araştırmacı Drew Thompson, bu üsten ABD güçlerine yönelik bir tehdit görmenin zor olduğunu ifade etti.
Gelecek Senaryoları
Thompson, “Bu pist, bir şeyin kalbine doğrultulmuş bir hançer değil,” dedi. Ayrıca, “Çin’in buradan uçak sortileri gerçekleştirmek isteyeceği bir senaryo düşünmekte zorlanıyorum,” diyerek, üssün Tayland’a yakın konumuna atıfta bulundu. Avustralya Stratejik Politika Enstitüsü’nden kıdemli analist Rachel Vandenbrink, Çin’in Ban Keun’u seçmesinin “belirgin bir operasyonel ihtiyacı karşılamaktan çok, bir fırsat hedefi” olduğunu belirtti. Vandenbrink, Laos’un Çin ile olan ortak sınırı ve altyapı bağlantıları sayesinde kıtanın güneydoğusunda erişilebilir bir üs sağlaması açısından bazı jeostratejik değerlere sahip olduğunu vurguladı.