Çin yapay zeka sektörü, DeepSeek’in ardından şimdi de Moonshot AI adlı daha az bilinen bir girişimin geliştirdiği Kimi K3 modeliyle yeniden gündeme oturdu. Amerikan teknoloji devlerini sarsan DeepSeek’in yarattığı etkinin ardından Moonshot’ın yeni modeli, lansmanından sadece iki gün sonra bilgisayar kapasitesini aşan talep nedeniyle yeni abonelikleri durdurmak zorunda kaldı. Kimi K3’ün ücretsiz olarak sunulması ve OpenAI’nin en yeni GPT sürümleri ile Anthropic’in Claude modellerine denk, hatta bazı alanlarda onları geride bırakan performansı, ABD ile Çin arasındaki yapay zeka yarışını daha da kızıştırdı.
KİMİ K3’ÜN YÜKSELİŞİ VE ABD’NİN TEPKİSİ
Kimi K3’ün piyasaya sürülmesinin ardından ABD’li yetkililer ve Anthropic, Moonshot’ı Amerikan modellerini “damıtma” (distilasyon) yöntemiyle kopyalamakla suçladı. Bu teknikte bir yapay zeka modeli, başka bir modelin çıktıları kullanılarak eğitiliyor. Moonshot bu iddiaları reddederken, Washington yönetimi Çin’in askeri amaçlarla kullanılabilecek yapay zeka ve çip gelişimini yavaşlatmak için ihracat kısıtlamalarını artırmış durumda. Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi Direktörü Michael Kratsios, Moonshot’ın K3 modeli için Anthropic’in Fable modelini damıttığını öne sürerek bunu “büyük ölçekli, gizli endüstriyel damıtma” olarak nitelendirdi. Hazine Bakanı Scott Bessent de fikri mülkiyet hırsızlığı yapan Çinli firmalara yaptırım uygulanabileceği sinyalini verdi.
ÇİN YAPAY ZEKASINDAKİ TEKRARLANABİLİR BAŞARI
Analistlere göre Kimi K3’ün başarısı, DeepSeek’in yarattığı şokun bir tesadüf olmadığını gösteriyor. Morningstar’dan Ivan Su, K3’ün öncü modellere göre indirim oranının DeepSeek R1’in lansmanındaki kadar büyük olmadığını, dolayısıyla maliyet avantajının daha sınırlı olabileceğini belirtti. Ancak Hello China Tech bülteninin kurucusu Poe Zhao, K3’ün Çinli ve Amerikan yapay zeka modelleri arasındaki farkı kapatmada sürekli bir ilerlemenin kanıtı olduğunu vurguladı. Counterpoint Research’ten Wei Sun ise iki ülke arasındaki genel farkın üç ila altı aya indiğini, ancak bunun göreve göre değiştiğini ifade etti.
MOONSHOT AI’IN KURUCUSU YANG ZHİLİN’İN HİKAYESİ
Moonshot AI, üç yıl önce Çin’in Shantou kentinden Tsinghua Üniversitesi’nde eğitim gören ve ardından Carnegie Mellon Üniversitesi’nde bilgisayar bilimleri doktorasını tamamlayan Yang Zhilin tarafından kuruldu. Doktora danışmanı Ruslan Salakhutdinov, Yang’ın Apple’ın üst düzey yöneticilerinden gelen iş teklifini reddettiğini, çünkü kendi şirketini kurmazsa hayatı boyunca pişman olacağını söylediğini aktardı. Yang, 32 yaşında Moonshot’ı kurarak Çin’in en genç yapay zeka girişimcilerinden biri oldu. Şirketin ismini Pink Floyd’un albümünden esinlenerek seçen Yang, “aya iniş kadar zor ve değerli bir şey başarmak” istediğini belirtti.
DAMITMA İDDİALARINA ANALİSTLERDEN ŞÜPHE
Uzmanların çoğu, Moonshot’a yöneltilen damıtma suçlamalarını gerçekçi bulmuyor. Counterpoint’ten Wei Sun, Moonshot’ın rakiplerinin en yeni modellerini kullanarak K3’ü eğitmek için yeterli zamanı olmadığını ve damıtmanın tek başına bu başarıyı açıklayamayacağını söyledi. Morningstar’dan Malik Ahmed Khan ise K3’ün gerçek dünya görevlerinde Amerikan öncü modelleriyle eşdeğer olduğu konusunda temkinli olunması gerektiğini, çünkü birçok açık model geliştiricisinin yazılım performansını kriterler etrafında optimize ettiğini belirtti. Kimi K3, açık ağırlıklı bir model olarak yayınlandığı için geliştiriciler tarafından ücretsiz indirilip değiştirilebiliyor ve kendi sunucularında çalıştırılabiliyor, bu da küresel çapta daha geniş bir benimsenme potansiyeli sunuyor.