Çin’in Chang’e-7 robotik misyonunun fırlatılışı, Ay’ın güney kutbunda su buzu aramak üzere tasarlandı. Ancak, bu yıl planlanan fırlatma penceresinde gerçekleştirilemeyeceği açıklandı. Misyonun 1 Ekim Pazar akşamı ya da 2 Ekim sabahı Pekin saatiyle fırlatılması bekleniyordu. Fırlatmanın ertelenme sebebi net olarak belirtilmedi.
FIRLATMA ŞARTLARI UYMUYOR
Devlet medyasının aktardığına göre, “ay sondası fırlatma koşullarını karşılamıyor” ifadesi kullanıldı. Değerlendirmenin, ihtiyat, güvenilirlik ve mutlak misyon başarısı ilkelerine göre yapıldığı belirtildi. ABD ve Çin, Ay’ın güney kutbunda suyun donmuş halde bulunduğu düşünülen yerlerde yerleşim alanları kurmak için yarışıyor. Şu ana kadar hiçbir misyon, Chang’e-7’nin yapmayı hedeflediği gibi Ay’daki suyu doğrudan analiz etmedi. ABD, yörüngedeki uydulardaki uzaktan algılama cihazlarıyla su buzu rezervlerinin boyutunu tespit etti, ancak bu kaynağı araştırmak için başarılı bir sondaj gerçekleştiremedi.
REKABET KIZIŞIYOR
Texas merkezli Intuitive Machines isimli bir şirket, 2025 yılında Ay’a su araştırma amaçlı bir sondaj göndermişti, ancak uzay aracı güney kutbundaki zorlu arazide iniş yapmaya çalışırken sorun yaşadı ve görevini tamamlayamadı. Chang’e-7’nin fırlatma gecikmesi, bu uzay yarışının rekabetçi bir zemine dönmesine neden olabilir. ABD’nin, Chang’e-7’nin hedeflediği Ay bölgesine önümüzdeki yıl içinde gidecek birkaç uzay aracı bulunuyor. Pittsburgh merkezli Astrobotic Technologies, 2026’nın sonlarına doğru Griffin iniş aracını Ay’ın güney kutbuna göndermeyi planlıyor. Jeff Bezos’un uzay girişimi Blue Origin ise gelecek yıl iki robotik iniş aracı göndermeyi hedefliyor; bunlardan biri NASA tarafından su buzu ve diğer Ay kaynaklarını araştırmak üzere tasarlanan VIPER keşif robotu olabilir.
AY GÜNEY KUTBU'NUN ÖNEMİ
Ay’ın güney kutbunda büyük miktarda donmuş su bulunduğuna dair inanç, bu bölgenin uluslararası rekabetin ana sahnesi haline gelmesinin temel nedenlerinden biri. Bu kaynak, derin uzay keşfi ve olası bir Ay üssü için büyük bir değer taşıyor, çünkü nefes alınabilir hava, içme suyu veya roket yakıtına dönüştürülebiliyor. Su buzu, bu amaçlar için yeterli miktarda mevcut mu, şu anda bilinmiyor ve Chang’e-7 bu konuda önemli ilerlemeler kaydedebilir. Hong Kong Üniversitesi’nden lunar jeolog Yuqi Qian, bu misyonun deneyleri daha da keskinleştireceğini ve gelecekteki keşifler için odaklanmayı sağlayacağını belirtti. Qian, Chang’e-7 ile Çin’in Ay programının “keşif programından kaynak kullanımı programına geçiş yaptığını” ifade etti.