YENİ PROJENİN DETAYLARI
Yeni projeye göre, her marketin yüzde 10-15’lik kısmında Cumhur Reyonu köşesi açılacak ve bu ürünler doğrudan devlet tarafından sağlanacak. Marketler, ürünleri devletin belirlediği depolardan alacak ve böylece aracı zinciri ortadan kalkacak. Türkiye genelinde fiyatlar sabit kalacak. Gıda enflasyonunda son dönemlerde yaşanan artış, fiyatları düşürmeye yönelik yeni yaklaşımları gündeme getiriyor. Yıllık gıda enflasyonunun yüzde 27,95 gibi yüksek seviyelerde seyretmesi, tüketicilerin alım gücünü olumsuz yönde etkilerken, fahiş fiyatlara karşı atılacak adımlar tartışılıyor. Bu bağlamda, gıda enflasyonu ile başa çıkmanın formülü olarak Cumhur Reyonu Projesi öne çıkıyor.
İŞLEYİŞ VE KONTROL MEKANİZMASI
Yeni model, Türkiye genelinde 55 binden fazla mağazaya sahip olan zincir marketlerde belirli ürünler için daha uygun fiyatlı bir alan oluşturarak, temel gıda maddelerine erişimi artırmayı amaçlıyor. Projenin detaylarına göre, her marketin yüzde 10-15’lik bir kısmında Cumhur Reyonu köşesi açılacak. Ürünler, doğrudan devlet tarafından temin edilecek ve fiyatlar Türkiye genelinde sabit olarak belirlenecek. Satışlar market kasalarında gerçekleşecek ve devlet tarafından görevlendirilen denetim elemanları kontrol yapacak. Marketlere sembolik bir işletme kârı sağlanacak.
DEVLET DEPOLARI VE DAĞITIM AĞI
Bu proje çerçevesinde, büyükşehirlerde ve bölgelerde devlet depoları kurulacak. Market köşeleri, pazar esnafı ve yemek fabrikaları, devletin kurduğu depolardan ürün alacak. Tüm ürünler tek merkezden dağıtılarak aracı zinciri kaldırılacak. Ürünler, maliyetine yakın fiyatlarla satışa sunulacak. Gerekirse devlet sübvanse ile fiyatların daha da düşürülmesi sağlanacak. Özel marketler de fiyatlarını aşağıya çekmek durumunda kalacak, böylece dar gelirli vatandaşların gıda güvenliği güçlenecek. Yemek fabrikaları ve pazar esnafı, daha ucuz ürünlerle halka hizmet edebilecek. Devlet, piyasada ‘altıncı büyük market’ rolü üstlenecek.
FİYAT İSTİKRARI HEDEFİ
Ucuz reyon ürünlerinin fiyatlarının düşmesi için devlet sübvansiyonunun devreye girmesi, uygulamanın yaygınlaşması ve şirketlere özel teşviklerin sağlanması önem taşıyor. Türkiye genelinde geniş bir şube ağı olan zincir marketlerin projeye dahil edilmesiyle, en çok tüketilen un, şeker, yağ, bakliyat ve temel sebze-meyve gibi 100-150 temel üründe fiyat istikrarı sağlanması mümkün olacak. Eczanelerde uygulanan örnek gibi ülke çapında tek fiyat politikası hayata geçirilecek. Modelin hayata geçirilmesiyla Türkiye İstatistik Kurumu sepetinde yüzde 24,97 gibi büyük bir paya sahip olan gıda grubundaki fiyat artışlarının kontrol altına alınması hedefleniyor.