ZİRVE TARİHLERİNDE KRİTİK GÖRÜŞMELER
Çin’in Tiencin şehrinde 31 Ağustos – 1 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek 25. Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi, uluslararası siyasi arenada önemli temaslara ev sahipliği yapacak. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Liu Bin, zirveye Rusya Devlet Başkanı Putin, Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko gibi önemli liderlerin katılacağını duyurdu. Türkiye’den ise Cumhurbaşkanı Erdoğan da zirvede bulunacak. Ayrıca, gözlemci ve diyalog ortağı ülkelerden gelen liderler arasında Moğolistan, Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Maldivler, Nepal, Mısır, Türkmenistan, Endonezya, Malezya, Laos ve Vietnam da yer alıyor. Liu, zirve sırasında BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ŞİÖ Genel Sekreteri Nurlan Yermekbayev ve diğer uluslararası kurumların temsilcilerinin de bulunacağını ifade etti.
ŞİÖ’NÜN KURULUŞU VE GELİŞİMİ
Şanghay İşbirliği Örgütü, 1996 yılında sınır güvenliği ve ekonomik işbirliği çerçevesinde Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından “Şanghay Beşlisi” adıyla kuruldu. 2001’de Özbekistan’ın katılımıyla örgüt genişledi ve 2017 yılında Hindistan ile Pakistan’ın, 2021 yılında ise İran’ın katılımıyla üye sayısı 9’a ulaştı. Temmuz 2025’te Belarus’un da üyelik kazanmasıyla bu sayı 10’a çıkacak. Moğolistan ve Afganistan, gözlemci statüsünde yer alırken, Türkiye dahil olmak üzere 14 ülke diyalog ortağı olarak örgütte bulunuyor.
ASKERİ TÖREN DÜZENLENECEK
Zirvenin hemen ardından, 3 Eylül’de Çin, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesini ve Japonya’ya karşı direnişi anmak için büyük bir askeri geçit töreni düzenleyecek. Bu etkinliğe 26 ülkenin lideri katılacak; bunlar arasında Putin, Kim Jong-un ve Mesud Pezeşkiyan gibi isimler bulunuyor. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Hong Lei, Pekin’deki törene yönelik davetin Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından iletildiğini aktardı. Xinhua haber ajansına göre, törene katılacak ülkeler arasında Belarus, Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Vietnam, Laos, Endonezya, Malezya, Moğolistan, Pakistan, Nepal, Maldivler, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Türkmenistan ile Kongo, Zimbabve, Sırbistan, Slovakya, Küba ve Myanmar’daki cunta lideri de yer alıyor.