DÜNYA GENELİNDE DİYABET ORANLARI ARTIYOR
Dünya genelinde yetişkin bireylerin yaklaşık yüzde 13-14’ü, yani her yedi kişiden birinin tip 2 diyabet hastası olduğu belirtildi. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Funda Öztürk, bu oranın son 30 yılda önemli ölçüde yükseldiğini ifade etti. Dr. Öztürk, “Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre Türkiye’de de yetişkinlerin yüzde 16’sında diyabet bulunuyor. Doğru yaşam tarzı değişiklikleri ile tip 2 diyabeti büyük ölçüde önlemek mümkün” şeklinde konuştu.
ARTIŞIN TEMEL NEDENLERİ
Sağlıksız yaşam biçimi, beslenme alışkanlıklarındaki değişimler ve obezite gibi faktörlerin bu artışın başında geldiğini belirten Dr. Öztürk, “Diyabet yalnızca tedavi gerektiren bir hastalık değil, aynı zamanda önlenmesi mümkün bir halk sağlığı sorunudur” dedi.
EGZERSİZİN ÖNEMİ
Tip 2 diyabeti önlemek için yapılması gereken önerilerde bulunan Dr. Öztürk, “Egzersiz yaparak diyabet riskini yaklaşık yüzde 40 oranında azaltmak mümkündür. 2001 yılında Finlandiya’da gerçekleştirilen bir çalışmada egzersiz ve kalori kısıtlaması ile diyabet riskinin yaklaşık yüzde 58 oranında düşürülebileceği kanıtlanmıştır.” ifadelerini kullandı.
Düzenli fiziksel aktivitelerin önemine vurgu yapan Dr. Öztürk, herkesin kendi fiziksel kapasitesine uygun bir egzersiz programı oluşturması gerektiğini söyledi. “30 dakikalık yürüyüş en kolay yapılabilecek egzersizdir. Bunun yanı sıra haftada en az üç gün yürüyüş yapmaya özen gösterilmelidir” dedi.
SAĞLIKLI BESLENME ALIŞKANLIKLARI
Sağlıklı beslenmenin diyabetin önlenmesinde kilit rol oynadığını hatırlatan Dr. Öztürk, “Akdeniz diyetine yüksek uyum sağlayan bireylerde tip 2 diyabet riski yaklaşık yüzde 20-30 oranında daha düşük” diyerek diyetin önemine dikkat çekti.
AKDENİZ DİYETİNE UYUMUN FAYDALARI
2024 yılında yapılan araştırmalarda Akdeniz diyetine uyumun artırılması durumunda diyabet gelişim riskinin her bir puan artışta yüzde 17 azalabileceği ifade ediliyor. Dr. Öztürk, sağlıklı gıdaların öne çıkması gerektiğini belirterek, “Sebze, meyve, tam tahıllar ve zeytinyağı gibi sağlıklı yağların tüketimi artırılmalı; kırmızı et, işlenmiş gıdalar ve şeker içeren içeceklerden uzak durulmalıdır” şeklinde konuştu.
AİLESEL RİSKİ KONTROL EDİN
Tip 2 diyabetin genetik yatkınlığın etkili olduğu hastalıklardan biri olduğunu anlatan Dr. Öztürk, “Birinci derece akrabalarınızda diyabet varsa, sizin de risk altında olabileceğinizi unutmayın. Aile geçmişinizi inceleyerek yaşam tarzı değişikliklerinizi buna göre planlayın” dedi.
EKRAN SÜRESİNİ AZALTMAK DA ÖNEMLİ
Uzun süreli ekran karşısında kalmanın hareketsizlikle ilişkili olarak diyabet riskini artırabileceğine dikkat çeken Dr. Öztürk, “Ekran sürelerini sınırlamak ve aktif molalar vermek, sağlığınızı korumanız adına oldukça değerlidir” diyerek bu konudaki önlemler hakkında bilgi verdi.
UYKU DÜZENİNİ KORUMAK GEREKİYOR
Uyku kalitesinin hormon dengesi ve metabolizma açısından kritik roller üstlendiğine dikkat çeken Dr. Öztürk, “Uykusuzluk insülin duyarlılığını düşürerek kan şekeri kontrolünü olumsuz etkileyebiliyor. Uyku düzeninize dikkat etmeniz büyük önem taşıyor” dedi.
HEKİM KONTROLÜNDE İLAÇ KULLANIMI
Yaşam tarzında yapılacak değişimlerin yanı sıra tıbbi değerlendirme ile gerektiğinde koruyucu ilaç kullanımının da önem taşıdığına vurgu yapan Dr. Öztürk, “Hekiminiz tarafından yapılacak tetkiklerle, uygun tedavi süreçleri belirleniyor. 45 yaş üzeri bireylerin, yılda en az bir kez kan şekeri testlerini yaptırmaları oldukça mühimdir” şeklinde konuştu.
STRES İLE MÜCADELE YETENEĞİ
Stresin diyabet kontrolünde önemli bir etken olduğunu belirten Dr. Öztürk, “Stres, uyku kalitesini olumsuz etkileyerek beslenme ve hareket alışkanlıklarını değiştirebilir. Bu nedenle kendinize katı kurallar koymamak ve yaşam tarzı değişikliklerinizi kademeli olarak gerçekleştirmeniz daha faydalı olacaktır” dedi.