DÖNÜŞÜM BAŞLIYOR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Ekim 2023’te gerçekleştirdiği Diyarbakır toplu açılış töreninde, 12 Eylül darbesinden sonra askeri cezaevi olarak kullanılan Diyarbakır E Tipi Cezaevi’nin müze olacağını duyurdu. Erdoğan, “Son ziyaretimde Diyarbakır Cezaevi’ni boşaltma ve kültür merkezi yapma sözü vermiştim. Sözümüzü tuttuk. Adalet Bakanlığımız cezaevini tamamen boşalttı. Kültür ve Turizm Bakanlığımız restorasyon projelerini hazırladı. İçinde müze, kütüphane, kültür ve sanat birimlerinin yer alacağı bu eserin Diyarbakır’ımıza hayırlı olmasını diliyorum.” şeklinde konuştu.
TAŞINMA İŞLEMLERİ GERÇEKLEŞTİ
Açıklamanın ardından cezaevinde bulanan 270 tutuklu ve 170 personel, başka bir cezaevine nakledildi. Dönemin Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, cezaevinin kapısına kilit vurup anahtarı Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a teslim etti.
MÜZE OLARAK HİZMET VERECEK
27 Ekim’de cezaevinin çevresine yerleştirilen terör olaylarına karşı uygulanan güvenlik önlemleri kapsamında kurulan beton bloklar kaldırıldı. Anı ve Etnografya Müzesi olarak hizmet verecek cezaevi, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından Diyarbakır Müze Müdürlüğü’ne devredildi. Bazı yapıların yıkımı için karar alınırken, bazı bölgelerde güçlendirme çalışmaları yapılacak.
KAPSAMLI RESTORASYON İŞLEMLERİ
Yapının toplam parsel alanı 49 bin 204 metrekare, kapalı alanı ise 16 bin 462 metrekare olarak belirlendi. Cezaevine daha önce eklenen askeri gazino ve lojmanlar yıkılırken, 1980 sonrası inşa edilen koğuş ve hücrelerin yıkımına da devam edildi. Restorasyon çalışmaları, Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından başlatıldı ve cezaevinin 1980 yılındaki haline getirilmesi hedefleniyor.
İLERİ YAPILAN ÇALIŞMALAR VE HEDEFLER
Diyarbakır Rölöve ve Anıtlar Müdürü Cemil Koç, restorasyon sürecinin 2022 yılında Cumhurbaşkanının talimatıyla başladığını belirtti. Koç, “Cezaevinin müzeye dönüştürülmesi, 24 Ekim 2022’de cezaevi tabelasının indirilmesiyle başlatıldı. 5 bloklu cezaevi binası ve çok amaçlı salon tescillendi.” dedi. 2023-2024 arasında projelendirme sürecinin tamamlanması ve 17 Eylül 2024’e kadar birinci etap restorasyonunun bitirilmesi planlanıyor.
İlk etabın 15 Ağustos’ta tamamlanacağını kaydeden Koç, ikinci etapta da teşhir-tanzim, çevre düzenleme ve peyzaj çalışmalarının yapılacağını belirtti. Koç, “İkinci etapta çok amaçlı salonun restorasyonu ve cezaevi ana binasının mekanik ve elektrik tesisat imalatları tamamlanacak. Kültür Yolu Festivali’nin düzenleneceği Ekim 2026’ya kadar müzenin tamamen bitirilmesi hedefleniyor.” ifadelerini kullandı.