İSRAİL’DEN E1 PROJESİNE ONAY
İsrail, işgal altındaki Doğu Kudüs’te Filistinlilere ait alanların gaspıyla genişletilecek ve Batı Şeria’nın kuzeyini güneyinden ayıracak olan “E1 Projesi”ni nihai olarak onayladı. Yedioth Ahronot gazetesinin haberine göre, İsrail Savunma Bakanlığına bağlı Sivil İdare Birimi Yüksek Planlama Kurulu, aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in “Filistin devleti fikrini ortadan kaldıracak” ifadeleriyle açıkladığı projenin ilerletilmesine onay verdi. Onaylanan plan çerçevesinde işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim birimi Ma’ale Adumim arasına 3 bin 401 yeni yasa dışı konut inşa edilecek.
İsrailli sivil toplum kuruluşu Ir Amim’den Aviv Tatarsky, “Bugün çıkan onay kararı, İsrail yönetiminin, Bakan Smotrich’in Filistin devleti olasılığını ortadan kaldırmayı ve Batı Şeria’yı fiilen ilhak etmeyi amaçlayan ‘stratejik planını’ ne kadar kararlı bir şekilde sürdürdüğünü gösteriyor. Bu, apartheid rejiminin kasıtlı bir seçimidir” dedi. Tatarsky, “Uluslararası toplum, barış ve Filistin devleti konusunda ciddiyse, E1 bölgesinde Filistinlilerin yerinden edilmesini ve Batı Şeria’nın kalbinde yeni bir yerleşim yerinin kurulmasını önlemek için hızlı bir şekilde harekete geçmelidir” diye çağrıda bulundu. Doğu Kudüs’teki işgalin genişlemesine yönelik aşırı sağcı Maliye Bakanı Smotrich, geçen hafta, Ma’ale Adumim yerleşimini 20 Ağustos Çarşamba gününden itibaren iki katına çıkarmayı planladıklarını belirtti.
BATI ŞERİA İLHAKI HEDEFİ
Smotrich, “E1 projesiyle Ma’ale Adumim yerleşimini Kudüs kentine bağlamayı ve Filistinlilerin Ramallah ile Beytüllahim kentleri arasındaki ulaşımını kesmeyi planlıyoruz” diyerek projenin amacını açıkladı. Başbakan Binyamin Netanyahu’dan “Batı Şeria ilhakını” resmi olarak ilan etmesini talep eden Smotrich, “Batı Şeria’daki egemenliğimiz konusunda tarihi bir ilana yakın olduğumuza inanıyorum” dedi. Doğu Kudüs’ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı’nın Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Azeriye yakınında inşa edilen “Ma’ale Adumim” yerleşimini Batı Kudüs’e bağlamak amacıyla “E1 Projesi” başlatıldı. Bu bağlamda, bölgede 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa etmek için 12 bin dönüm Filistin toprağı gasp edildi.
İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜME TEHDİT
İsrailli hak örgütü Peace Now, E1 yerleşim projesini “iki devletli çözüme indirilen nakavt darbesi” olarak tanımlayarak, bu planın Batı Şeria’yı böleceği ve Doğu Kudüs’ü daha da izole edeceği uyarısında bulundu. İsrail ve Filistin Yönetimi arasında 1993 yılında imzalanan Oslo Anlaşmaları, tarafların nihai statü görüşmeleri tamamlanmadan Kudüs ve Batı Şeria’nın statüsünü değiştirecek tek taraflı adımlardan kaçınmasını gerektiriyordu. E1 projesi ise, Doğu Kudüs’ün Filistin devletinin başkenti olma olasılığını fiilen ortadan kaldırıyor. Bu durum, Oslo sürecinde öngörülen ‘iki devletli çözüm’ perspektifini neredeyse imkânsız duruma getiriyor. Birleşmiş Milletler ise, İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuka göre yasadışı kabul ediyor ve bu yerleşimlerin genişlemesinin Filistin-İsrail çatışmasında iki devletli çözümü tehdit ettiğini sürekli vurguluyor. Filistin Kolonizasyon ve Duvar Direnişi Komisyonu, İsrail’in 1967’den bu yana işgal altındaki Batı Şeria’da en az 710 yerleşim ve askeri karakol inşa ettiğini, bu durumun her 8 kilometrekarede bir yerleşim inşaatına denk geldiğini belirtiyor. Filistinliler, uluslararası kararların 1967’deki işgali ve 1980’deki ilhakı reddettiğini hatırlatıyor ve Doğu Kudüs’ün gelecekteki devletlerinin başkenti olduğunu vurguluyor.