DOĞU KUDÜS’TE YERLEŞİM GÜÇLENDİRİLİYOR
İsrail, işgal altındaki Doğu Kudüs’te Filistinlilerden gasp edilen yerleşimleri genişletmeyi ve Batı Şeria’nın kuzeyini güneyinden ayıracak “E1 Projesi”ne nihai onay verdi. Yedioth Ahronot gazetesinin haberine göre, İsrail Savunma Bakanlığına bağlı Sivil İdare Birimi Yüksek Planlama Kurulu, aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in “Filistin devleti fikrini ortadan kaldıracak” sözleriyle duyurduğu projenin ilerletilmesini onayladı. Plan dahilinde, işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim birimi Ma’ale Adumim arasında 3 bin 401 yeni yasa dışı konut inşa edilecek.
İsrailli sivil toplum kuruluşu Ir Amim yetkilisi Aviv Tatarsky, “Bugün çıkan onay kararı, İsrail yönetiminin, Bakan Smotrich’in Filistin devleti olasılığını ortadan kaldırmayı ve Batı Şeria’yı fiilen ilhak etmeyi amaçlayan ‘stratejik planını’ ne kadar kararlı bir şekilde sürdürdüğünü gösteriyor. Bu, apartheid rejiminin kasıtlı bir seçimidir” dedi. Tatarsky, “Uluslararası toplum, barış ve Filistin devleti konusunda ciddiyse, E1 bölgesinde Filistinlilerin yerinden edilmesini ve Batı Şeria’nın kalbinde yeni bir yerleşim yerinin kurulmasını önlemek için hızlı bir şekilde harekete geçmelidir” çağrısında bulundu.
MA’ALE ADUMİM YERLEŞİMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PLANLANIYOR
İşgal altındaki Batı Şeria’nın tamamının ilhak edilmesini savunan aşırı sağcı Maliye Bakanı Smotrich, geçen hafta, Ma’ale Adumim yerleşimini 20 Ağustos Çarşamba gününden itibaren genişleterek iki katına çıkarmayı planladıklarını ifade etti. Smotrich, “E1 projesiyle Ma’ale Adumim yerleşimini Kudüs kentine bağlamayı ve Filistinlilerin Ramallah ile Beytüllahim kentleri arasındaki ulaşımını kesmeyi planlıyoruz” dedi. Başbakan Binyamin Netanyahu’dan “Batı Şeria ilhakını” resmi olarak duyurmasını talep eden Smotrich, “Batı Şeria’daki egemenliğimiz konusunda tarihi bir ilana yakın olduğumuza inanıyorum” sözlerini kullandı.
E1 PROJESİ VE İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜMÜ TEHDİT EDİYOR
Tarihsel olarak Doğu Kudüs’ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı’nın Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Azeriye’nin yakınına inşa edilen “Ma’ale Adumim” yerleşimini, Batı Kudüs’e giden yola bağlamak amacıyla “E1 Projesi” başlatılmıştı. Bu proje dahilinde bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşası için 12 bin dönüm Filistin toprağı gasp edildi. “E1 Projesi” ile Doğu Kudüs’ün Batı Şeria’daki Filistin topraklarıyla bağlantısının kesilmesi ve izole edilmesi planlanıyor.
İKİ DEVLETİLİ ÇÖZÜMÜ TEHDİT EDEN BİR ANLAŞMA
İsrailli hak örgütü Peace Now, E1 yerleşim projesini “iki devletli çözüme indirilen nakavt darbesi” olarak tanımladı ve planın Batı Şeria’yı böleceği ve Doğu Kudüs’ü daha da izole edeceği uyarısını yaptı. İsrail ve Filistin Yönetimi arasında 1993 yılında imzalanan Oslo Anlaşmaları, tarafların nihai statü görüşmeleri tamamlanmadan Kudüs ve Batı Şeria’nın statüsünü değiştirecek tek taraflı adımlardan kaçınmasını öngörüyor. Ancak E1 projesi, Doğu Kudüs’ün Filistin devletinin başkenti olma ihtimalini fiilen ortadan kaldırıyor, bu da Oslo sürecinde hedeflenen ‘iki devletli çözüm’ perspektifini neredeyse imkânsız hale getiriyor.
ULUSLARARASI HUKUKUN GÖZÜNDE YERLEŞİMLER YASADIR
Birleşmiş Milletler (BM) dahil uluslararası toplum, İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediyor. BM, yerleşimlerin genişlemeye devam etmesinin, Filistin-İsrail çatışmasında iki devletli çözüme tehdit olduğunu defalarca vurguladı. Filistin Kolonizasyon ve Duvar Direnişi Komisyonu’na göre, İsrail, 1967’den bu yana işgal altındaki Batı Şeria’da en az 710 yerleşim ve askeri karakol inşa etti; bu, her 8 kilometrekarede bir yerleşime denk geliyor. Filistinliler, uluslararası kararların İsrail’in 1967’deki işgalini ve 1980’deki ilhakını reddettiğini hatırlatarak, Doğu Kudüs’ün gelecekteki devletlerinin başkenti olduğunu vurguluyor.