Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan’daki Türk Devletleri Teşkilatı 12. Zirvesi dönüşünde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Türk dünyasının kurumsal bütünleşme sürecinden Gazze’deki barış girişimlerine kadar birçok konuda kayda değer açıklamalarda bulundu. İşte Erdoğan’ın konuşmasından öne çıkanlar:
Türk Devletleri Teşkilatı’nın Gelişimi
Değerli basın mensupları, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev’in ev sahipliğinde gerçekleşen Türk Devletleri Teşkilatı 12. Zirvesi’ni tamamladık. Bildiğiniz üzere, 3 Ekim tarihinde Türk Devletleri İşbirliği Günü’nü kutlayarak, Teşkilatımızın kuruluş temellerinin atıldığı Nahçıvan Antlaşması’nın 16. yılını geride bıraktık. Kısa bir zaman diliminde aile meclisi olarak gördüğümüz bu önemli kuruluş, mühim mesafeler kat etti. Kurumsal yapısının güçlenmesiyle birlikte, Türk dünyasının ortak vizyonunu küresel ölçekte daha görünür hale getirdi. Bugünkü zirvede, dış politika dahil birçok sektördeki iş birliğimizi kapsamlı bir şekilde değerlendirdik.
Yeni İnisiyatifler ve iş birliği
Türk dünyasının kurumsal bütünleşme sürecini derinleştirirken, diğer ülkeler ve uluslararası teşkilatlarla iş birliğini geliştirmek amacıyla adımlar attık. Uluslararası bir aktör olma konumumuzu daha da sağlamlaştırmak üzere, “Türk Devletleri Teşkilatı Plus” adını verdiğimiz yeni bir format oluşturmayı kararlaştırdık. Savunma sanayi, enerji ve bağlantısallık konularında, kritik mineraller alanında iş birliği başlatmaya yönelik kararlar aldık. Bugünkü bildirimizin bölgesel barış ve güvenlik konusunu özelleştirdik ve Gazze, Suriye, Güney Kafkasya gibi önemli dış politika meselelerine dair ortak yaklaşımlarımızı ifade ettik. Dışişleri Bakanlarımızın bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında daha sık bir araya gelmeleri için gerekli talimatı verdik.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne Destek
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Teşkilatımızda en üst seviyede temsiline büyük önem atfediyoruz. Bu ülkenin 2022 yılından itibaren gözlemci ülke olarak Teşkilat üyesi ülkelerle temaslarının arttığını gözlemliyoruz. Mayıs ayında Budapeşte zirvesinde olduğu gibi, Gebele Zirvesi’nde de Kıbrıs Türklerinin öz haklarının güvence altına alınmasına yönelik dayanışma mesajlarını vurguladık. Ayrıca, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Türk Akademisi’ne gözlemci üyeliği için gerekli düzenlemeleri hayata geçirdik.
Gazze’ye Yönelik Çabalar
Dünyada büyük gerilimler yaşanırken, Türk Devletleri Teşkilatı artık sadece kültürel bir birliktelik değil, stratejik bir dayanışma platformu haline geldi. Bu gerilimlerin tüm üye ülkeleri de etkilediğini belirtmek isterim. Çatışma bölgelerine yakınlıkları nedeniyle Türk Devletleri Teşkilatı, diğer ülkelerden daha fazla etkilendi. Ancak, her türlü duruma karşı hazırlıklıyız ve çok boyutlu iş birliğini değerlendirmeye alıyoruz.
Barış sürecine dair Türkiye’nin rolü büyük önem taşıyor. Türkiye olarak, Filistin’in menfaatini gözetiyoruz. Gazze’deki çatışmaların sona ermesi için yıllardır yatırım yapıyoruz ve birçok kez Hamas ile temas ettik. Şu anda ekiplerimiz Şarm El-Şeyh’te müzakerelerde bulunmakta. Sayın Trump’a, Hamas’ın ikna edilmesi gerektiğini ilettim ve bu konuda Türkiye’nin destek vereceğini belirttim. Hamas, barışa müzakere etmeye hazır olduğunu ifade etti.
Gazze’deki Soykırım ve İnsanlık Trajedisi
Ekim ayının başlangıcından bu yana yaşanan travmatik olaylar, insanlık tarihi için derin yaralar açtı. Gazze’deki çatışmalar, büyük kayıplara neden oldu ve tarihe geçecek bir soykırım süreci yaşandı. İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan saldırıları, insanlık adına bir utanç kaydı olarak kaydedilecektir. Bu gerçekleşirken, sessizlik ve kayıtsızlık insanlık tarihinin utanç sayfalarında yer aldı. Filistin toprakları üzerindeki hakların korunması için çabalarımız sürecek.
Suriye İle İlişkiler ve Güvenlik Durumu
Suriye’de, Suriye Demokratik Güçleri’nin göstermiş olduğu tutumlar ve gelişmeler üzerindeki endişelerimiz devam ediyor. Türkiye, Suriye’deki tüm gelişmeleri yakından takip ediyor ve istikrarsızlığa asla izin vermeyecek. Sabırlı bir yaklaşım sergilememiz gerektiğini düşünüyorum. Türkiye, Suriye halkının yanında yer almaya devam edecektir.
Türkiye-ABD İlişkileri ve F-35
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Amerika dönüşü Trump ile gerçekleştirdiği görüşmelerde, Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceği ile ilgili olumlu gelişmelere vurgu yaptı. F-35 programının ve CAATSA yaptırımlarının ele alındığı görüşmelerde, bu konularla ilgili müzakerelerin devam ettiğini belirtti. Halk Bankası’nın durumu konusunda da, Trump’ın ifadesinin önemli bir siyasi irade olduğunu ifade etti.
Çocukların Güvenliği ve 11. Yargı Paketi
Son dönemde, terör örgütlerinin gençleri hedef alması bizler için büyük bir üzüntü kaynağı oldu. 11. Yargı Paketi ile birlikte cezaların artırılmasının yanı sıra, aileleri güçlendirecek ve çocukları koruyacak tedbirler üzerinde çalışıyoruz. Suça sürükleyen nedenlere yoğunlaşarak kalıcı çözümler arama çabasındayız.
Ekonomi ve Enflasyon Üzerine Mesajlar
Eylül ayındaki enflasyon rakamları beklentilerin üzerinde geldi; ancak Türkiye ekonomisi güçlü temellere dayanmaktadır. Dönemsel dalgalanmalarla değil, genel tabloya odaklanarak çalışmalarımıza devam ediyoruz. Deneyimimizle geçmişteki gibi bu zorlukların üstesinden geleceğimizi düşünüyoruz.
Bu temel düşüncelerle, Türk dünyası ile dost ve kardeş ülkelerimiz için hayırlara vesile olmasını ümit ediyorum. Şimdi sözü sizlere bırakıyorum.