GÖRÜŞME DETAYLARI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025’te ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Bu görüşme, Ukrayna-Rusya savaşı, Gazze’deki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD arasındaki savunma işbirliği gibi önemli konuları kapsıyor. Trump, görüşmeyi “çok iyi ve verimli” olarak nitelendirerek, Erdoğan’ı Washington’a davet ettiğini ve kendisinin de Türkiye’ye davet edildiğini açıkladı. Görüşme, dünya medyasında geniş yankı buldu.
İKİLİ İLİŞKİLERİN GÜÇLENMESİ
Görüşmede, Erdoğan’ın Trump’a, Türkiye’nin Gaza’da acil bir ateşkes ve kalıcı barış için her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu belirttiği kaydedildi. Suriye konusuna odaklanan Erdoğan, ABD’nin yaptırımları hafifletme çabalarının ülkenin istikrarına katkı sağlayacağını ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını vurguladı. Trump ise, Ukrayna-Rusya savaşını bitirmek amacıyla Erdoğan ile işbirliği yapmayı hedeflediğini ifade ederek, “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi, F-16 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması gibi konular da ikili ilişkilerde gündeme geldi. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini güçlendireceğini belirtti. Trump’ın, 2019’da Türkiye’nin S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı değerlendirdiği de dünya basınında öne çıktı.
DÜNYA MEDYASININ YORUMLARI
Görüşme, uluslararası medyada farklı yorumlarla değerlendirildi. Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel endişeleri bağlamında ele aldı. Haberde, “Trump-Erdoğan yakınlaşması, Gazze savaşı ve Suriye’de Ahmed el-Şara rejiminin yükselişi nedeniyle İsrail için hassas bir konu” denildi. Erdoğan’ın Gaza ateşkesi ve Suriye yaptırımları konusundaki mesajları vurgulandı.
Al Jazeera ise, Trump’ın Ukrayna savaşını bitirmek için Türkiye ile çalışmak istediğini öne çıkararak, “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” yorumunu yaptı. Fox News, iki liderin Gaza, Ukrayna ve Suriye’de ortak çalışma konusunda anlaştığını belirtti. Haberde, Trump’ın Erdoğan’ı Beyaz Saray’a davet ettiği ve Ukrayna savaşını bitirmek için potansiyel işbirliği vurgulandı.
Moscow Times, Türkiye’nin savaş boyunca Rusya ve Ukrayna’ya karşı denge politikası izlediğini hatırlatarak, “Trump, savaşı bitirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” başlığını kullandı. Trump’ın savaşın bitirilmesine yönelik taahhüdüne dikkat çekildi.
İKİ LİDER ARASINDAKİ TEMASLAR
Trump’ın 20 Ocak 2025’te ikinci kez ABD Başkanı olarak göreve başlamasından sonra Erdoğan ile ilk telefon görüşmesi 16 Mart’ta gerçekleşmişti. O görüşmede de F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye konuları ele alınmıştı. 5 Mayıs’taki görüşme, iki lider arasındaki ikinci temas oldu ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme kazandırma çabalarını yansıttı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington ziyaretleri de bu diyaloğu destekliyor.
Türkiye, 2019’da S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarılmış ve 2020’de CAATSA yaptırımlarına maruz kalmıştı. Ankara, bu yaptırımların kaldırılmasını, F-35 programına geri dönmeyi ya da yatırımlarının iadesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonu için ABD ile müzakereler sürüyor.