ERDOĞAN VE TRUMP’IN TELEFON GÖRÜŞMESİ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025’te ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi yaptı. Bu görüşmede, Ukrayna-Rusya savaşı, Gazze’deki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD arasındaki savunma işbirliği gibi önemli konular ele alındı. Trump, görüşmeyi “çok iyi ve verimli” olarak tanımlayarak, Erdoğan’ı Washington’a davet ettiğini ve kendisinin de Türkiye’ye davet edildiğini açıkladı. Görüşme, dünya medyasında geniş yankı buldu.
Görüşmenin detayları
Görüşmede, Erdoğan’ın Trump’a, Türkiye’nin Gazze’de acil bir ateşkes ve kalıcı barış sağlama konusunda her türlü desteği vermeye hazır olduğunu ilettiği belirtildi. Suriye hakkında ise Erdoğan, ABD’nin yaptırımları hafifletme çabalarının, ülkenin istikrarına katkı sağlayacağını ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını vurguladı. Trump, Ukrayna-Rusya savaşını sona erdirmek için Erdoğan ile işbirliği yapmayı hedeflediğini ifade ederek, “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
İkili ilişkilerde, Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi, F-16 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konuları da masaya yatırıldı. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini artıracağını belirtti. Trump’ın, 2019’da Türkiye’nin S-400 alımı nedeniyle koyduğu CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını değerlendirdiği, dünya basınında öne çıkan bir diğer konu oldu.
dünya medyasının yorumları
Görüşme, uluslararası medya tarafından farklı açılardan ele alındı:
Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel kaygıları çerçevesinde değerlendirdi. Haberde, “Trump-Erdoğan yakınlaşması, Gazze savaşı ve Suriye’de Ahmed el-Şara rejiminin yükselişi nedeniyle İsrail için hassas bir konu” denildi. Erdoğan’ın Gazze ateşkesi ve Suriye yaptırımları konusundaki mesajları vurgulandı.
Al Jazeera, Trump’ın Ukrayna savaşını bitirmek için Türkiye ile çalışmak istediğini öne çıkararak, “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” yorumunu yaptı.
Fox News, iki liderin Gazze, Ukrayna ve Suriye’de işbirliği konusunda anlaştığını belirtti. Haberde, Trump’ın Erdoğan’ı Beyaz Saray’a davet ettiğini ve Ukrayna savaşını sona erdirmek için olası işbirliği vurgulandı.
Moscow Times, Türkiye’nin savaş boyunca Rusya ve Ukrayna’ya karşı denge politikası izlediğini hatırlatarak, “Trump, savaşı bitirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” başlığını kullandı. Trump’ın savaşın sona ereceği taahhüdüne dikkat çekildi.
Trump’ın 20 Ocak 2025’te ikinci kez ABD Başkanı olarak göreve başlamasından sonra Erdoğan ile ilk telefon görüşmesi 16 Mart’ta gerçekleşmişti. O görüşmede de F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye konuları ele alındı. 5 Mayıs’taki görüşme, iki lider arasındaki ikinci temas oldu ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme kazandırma çabalarını yansıttı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington ziyaretleri de bu diyaloğu destekliyor.
Türkiye, S-400 alımı nedeniyle 2019’da F-35 programından çıkarıldı ve 2020’de CAATSA yaptırımlarına maruz kaldı. Ankara, bu yaptırımların kaldırılması ve F-35 programına geri dönmeyi ya da yatırımlarının iadesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonu için ABD ile müzakereler devam ediyor.