Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025 tarihinde ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi yaptı. Bu önemli görüşme, Ukrayna-Rusya savaşı, Gazze’deki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD arasındaki savunma işbirliği gibi kritik konuları içerdi. Trump, görüşmeyi “çok iyi ve verimli” olarak tanımladı ve Erdoğan’ı Washington’a davet etmekle birlikte kendisine de Türkiye’ye davet yapıldığını belirtti. Görüşme, dünya medyası tarafından geniş yankı buldu.
Görüşmenin İçeriği
Erdoğan, Trump’a Türkiye’nin Gazze’de acil bir ateşkes ve kalıcı barış için her türlü yardımı yapmaya hazır olduğunu iletti. Suriye konusunda ise Erdoğan, ABD’nin yaptırımları hafifletme çabalarının ülkenin istikrarına katkı sağlayacağını ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını vurguladı. Trump, Ukrayna-Rusya savaşını sona erdirmek için Erdoğan ile işbirliği yapmayı umduğunu belirterek, “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
İkili ilişkiler çerçevesinde, Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi, F-16 alım süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması da konuşuldu. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini güçlendireceğini söyledi. Trump’ın 2019’da Türkiye’nin S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı düşündüğü, uluslararası basında öne çıkan bir diğer konu oldu.
Dünya Medyasındaki Yansımalar
Bu telefon görüşmesi, uluslararası medya tarafından farklı bakış açılarıyla değerlendirildi. Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel kaygıları açısından inceledi. Haberde, “Trump-Erdoğan yakınlaşması, Gazze savaşı ve Suriye’de Ahmed el-Şara rejiminin yükselişi nedeniyle İsrail için hassas bir konu” denildi.
Al Jazeera, Trump’ın Ukrayna savaşını sona erdirmek için Türkiye ile işbirliği yapma isteğini vurgulayarak, “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” yorumunu yaptı. Fox News ise her iki liderin Gazze, Ukrayna ve Suriye konularında ortak çalışma konusunda anlaştığını aktardı.
Moscow Times, Türkiye’nin savaş süresince Rusya ve Ukrayna’ya karşı denge politikası izlediğine dikkat çekerek, “Trump, savaşı sona erdirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” başlığını kullandı. Trump’ın savaşın sona erdirilmesine yönelik taahhüdü bu haberde öne çıkarıldı.
Trump’ın 20 Ocak 2025 tarihinde ABD Başkanı olarak göreve başlamasından sonra Erdoğan ile yaptığı ilk telefon görüşmesi 16 Mart tarihinde gerçekleşti. O görüşmede de F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye konuları masaya yatırıldı. 5 Mayıs’taki görüşme, iki lider arasındaki ikinci iletişim oldu ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme kazandırma çabalarını ortaya koydu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington ziyaretleri de bu diyaloğu destekledi.
Türkiye, 2019 yılında S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarılmış ve 2020’de CAATSA yaptırımlarına maruz kalmıştı. Ankara, bu yaptırımların kaldırılmasını, F-35 programına geri dönmeyi ya da yatırımlarının iadesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonu için ABD ile müzakereler devam ediyor.