GÖRÜŞME İÇİN İKİ LİDERİN TEMASLARI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Mayıs 2025’te ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Bu görüşme, Ukrayna-Rusya savaşı, Gaza’daki insani kriz, Suriye’deki gelişmeler ve Türkiye-ABD arasındaki savunma işbirliği gibi önemli konuları kapsadı. Trump, görüşmeyi “çok iyi ve verimli” olarak değerlendirerek, Erdoğan’ı Washington’a davet etti ve kendi davetinin de olduğunu belirtti. Görüşme, dünya medyasında geniş bir yankı buldu.
GÖRÜŞMEDEKİ ANA KONULAR
Erdoğan, Trump’a Türkiye’nin Gaza’da acil bir ateşkes ve kalıcı barış için gereken her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu aktardı. Suriye konusundaki düşüncelerini de paylaşan Erdoğan, ABD’nin yaptırımları hafifletme çabalarının ülkenin istikrarına katkı sağlayacağı ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştıracağını vurguladı. Trump, Ukrayna-Rusya savaşını sona erdirmek için Erdoğan ile işbirliği yapmayı hedeflediğini ifade ederek, “Rusya-Ukrayna arasındaki saçma ama ölümcül savaşı bitirmek için Erdoğan ile çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.
İkili ilişkiler üzerinde, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımı, F-16 tedarik süreci ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması gibi konular da gündeme geldi. Erdoğan, bu adımların iki NATO müttefiki arasındaki savunma işbirliğini güçlendireceğini belirtti. Trump’ın, Türkiye’nin S-400 alımı sebebiyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını kaldırmayı değerlendirdiği, dünya basınında öne çıkan bir diğer konu oldu.
DÜNYA MEDYASINDAN YORUMLAR
Görüşme, uluslararası medyada farklı açılardan ele alındı. Times of Israel, görüşmeyi Türkiye’nin Suriye politikası ve İsrail’in bölgesel endişeleri çerçevesinde değerlendirdi. Haberde, “Trump-Erdoğan yakınlaşması, Gazze savaşı ve Suriye’de Ahmed el-Şara rejiminin yükselişi nedeniyle İsrail için hassas bir konu” denildi. Erdoğan’ın Gaza ve Suriye’deki mesajları dikkat çekti.
Al Jazeera, Trump’ın Ukrayna savaşını bitirmek için Türkiye ile işbirliği yapmak istediğine dikkat çekerek, “Ankara, bölgesel sorunlarda kilit bir ortak olarak görülüyor” yorumunu yaptı. Fox News ise iki liderin Gaza, Ukrayna ve Suriye’de ortak çalışma konusunda uzlaştıklarını belirtti. Haberde, Trump’ın Erdoğan’ı Beyaz Saray’a davet ettiği ve Ukrayna savaşını bitirmek için olası işbirliğinden bahsedildi. Moscow Times, Türkiye’nin savaş boyunca Rusya ve Ukrayna’ya karşı denge politikası izlediğini ifade ederek, “Trump, savaşı bitirmek için Erdoğan’ın yardımına güveniyor” başlığını kullandı.
Trump’ın 20 Ocak 2025’te ikinci kez ABD Başkanı olarak göreve başlamasından sonra Erdoğan ile yaptığı ilk telefon görüşmesi 16 Mart’ta gerçekleşmişti. O görüşmede de F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımları ve Suriye konuları ele alındı. 5 Mayıs’taki görüşme, iki lider arasındaki ikinci temas oldu ve Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir ivme kazandırma çabalarını yansıttı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Washington ziyaretleri de bu diyaloğu destekliyor.
Türkiye, 2019’da S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarılmış ve 2020’de CAATSA yaptırımlarına maruz kalmıştı. Ankara, yaptırımların kaldırılmasını ve F-35 programına geri dönmeyi ya da yatırımlarının iade edilmesini talep ediyor. Ayrıca, 40 adet Block-70 F-16 alımı ve mevcut F-16’ların modernizasyonu için ABD ile müzakereler sürüyor.