ERKEN EMEKLİLİK İÇİN KOŞULLAR
Erken emekli olmak isteyenler, belirli koşullar altında emeklilik tarihlerini öne çekme fırsatına sahip. İş gücüne dahil olan kadınlar, hem çocuk yetiştirmenin zorluğuyla hem de aile bütçesine katkı sağlama amacıyla çalışıyor. Çeşitli nedenlerle iş hayatına ara vermek zorunda kalan kadınlara emeklilik konusunda bazı kolaylıklar sunuluyor. Her sigortalının emekli olabilmesi için prim, yaş (EYT kapsamındakiler hariç) ve sigortalılık süresi gibi koşulları yerine getirmesi gerekiyor. Ancak çalışan kadınlar, iş ve ev hayatını yürütürken çeşitli sorumluluklar altına giriyor ve bu nedenle bazı dönemlerde çalışma hayatına ara verebiliyor. Özellikle doğum gibi durumlarda bu ara verme söz konusu olabiliyor. Bu durumda, sigortalılık süresi ve yaşı dolmuş olsa bile prim gün sayısında eksiklik oluşuyor. Bu kapsamda annelere, çocukları üzerinden bu prim günü eksikliğini giderme imkanı tanınıyor.
DOĞUM BORÇLANMASI AVANTAJLARI
Posta’da yayınlanan habere göre, sigortalı kadınlar doğum borçlanması aracılığıyla emeklilik için hem prim hem de zaman kazanıyor. Ancak doğum borçlanması için kadının sigortalı bir işte çalıştıktan sonra doğum yapması şartı bulunuyor. Bununla birlikte staj sigortası için bir istisna var. Normal koşullarda emeklilik hesaplamasında staj başlangıcı ve stajda geçirilen süreler dikkate alınmıyor. Ancak doğum borçlanmasında bu süreler geçerli. Yani eğer kadınlar, stajın başladığı tarihten sonra doğum yaparlarsa, bu doğumlar üzerinden 3 çocuğa kadar borçlanma yapabiliyor. Bu durum, sigorta başlangıcını öne çekerek daha erken emekli olabilme şansını beraberinde getiriyor.
Üç çocuğa kadar borçlanma yolu ile toplamda 2.160 gün (her bir çocuk için 720 gün) prim kazanma fırsatı mevcut. Sigortalı kadın, doğumdan sonra 8 hafta, çoğul gebelikte ise 10 hafta istirahat süresiyle birlikte doğuma 3 hafta kalana kadar çalışırsa, toplam 2 yıllık süreyi borçlanabiliyor. Kadın sigortalı, doğum nedeniyle en fazla 3 kez olmak üzere 2’şer yıllık süreler (toplamda 6 yıl) için borçlanma yapabiliyor. Bu yıl, en düşük doğum borçlanması bedeli günlük 213.36 lira. Bir çocuk için (720 gün) 153.619 lira, iki çocuk için (1440 gün) 307.238 lira ve üç çocuk için (2160 gün) 460.857 lira ödeniyor.
MEMUR VE ESNAF ANNELERE YENİ HAKLAR
Daha önce sadece SSK’lı kadınların yararlanabildiği doğum borçlanması, artık memur ve esnaf annelere de tanındı. Aynı zamanda evlat edinen anne ve çocuğunu evlatlık veren anne de doğum borçlanması yapabiliyor. Kadın sigortalıların, 2 yaşını geçmeyen evlat edindikleri çocukları için doğum borçlanması hakkı bulunuyor. Borçlanma, evlat edinilen tarihten itibaren başlıyor. Ayrıca doğum yaptıktan sonra çocuğunu evlatlık veren anne de doğum borçlanması yapabiliyor.
ENGELLİ ÇOCUK BAKIMIYLA EMEKLİLİK
Ağır engelli çocuğa sahip olan kadınlar için erken emeklilik imkanı mevcut. Bu durumda olan kadınların 1 Ekim 2008 sonrası çalıştıkları her gün 1.25 gün olarak hesaplanıyor. Çocuklarının bakımını üstlenen kadınların prim günü sayıları artarken, emeklilik yaşı da öne çekiliyor. 1 Ekim 2008’den itibaren prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, emeklilik yaşı şartlarından düşülüyor.
3600 GÜN ŞARTIYLA EMEKLİLİK
8 Eylül 1999’dan önce sigorta girişi olan ve EYT için yeterli primi bulunmayan kadınlar, 3600 gün ve 15 yıl sigortalılık şartıyla emekli olabiliyor. Bu durumda, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşı 50-58 arasında değişebiliyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortası olan kadınlar ise, 58 yaş ve 4500 gün prim ile 25 yıllık sigortalılık süresine tabi olarak daha az primle emekli olabiliyor.