Doğalgaz krizinin tartışıldığı ve soğuklar nedeniyle elektrik tüketiminin arttığı bir dönemde ‘su'lar da alarm vermeye başladı. Geçen yılın aksine bu yıl havza ve barajlara gelen su miktarı düşüşte. Resmî verilere göre kasım ayında bütün havzaların su geliri azaldı.
Enerji Yönetimi'nden bir kaynak uyardı: “Azalmaya rağmen sular açısından şimdilik sorun yok. Fakat, doğalgaz akışında sorun olursa barajlarda da ciddi sıkıntı yaşanır.”
Türkiye, enerjide zor günler yaşıyor. ‘Rusya ile suriye üzerinden patlak veren siyasi kriz sonrası doğalgaz kesilir mi?' tartışmalarının yaşandığı bir dönemde su krizi kapıya dayandı. Resmi verilere göre 2015 yılı başları verimli geçmesine karşın yıl sonuna doğru su gelirleri azalmaya başladı. Keban, Atatürk, Karakaya gibi elektrik üreten en büyük barajların yer aldığı havzaların tamamında su geliri geçen ay düştü. Havzalardaki düşüş barajlara da olumsuz yansıyor. Eylül 2015'te geçen yılın aynı ayına göre yüzde 140'lara yaklaşan su gelirindeki artış, aralıkta yüzde 60'lara geriledi. Enerji Yönetimi'nden bir kaynak azalmaya rağmen sular açısından ciddi bir kriz beklemedikleri bilgisini verdi. Aynı kaynak önemli bir uyarı yaptı: Doğalgaz temininde sorun yaşanması, barajlara da ciddi sıkıntı yaşatır. 2014'te son yılların en kurak aylarını yaşayan Türkiye'de elektrik talebi doğalgazla çalışan santrallere ağırlık verilerek karşılandı. Gazın toplam elektrik üretimindeki payı zaman zaman yüzde 55'lere çıktı. Ancak geçen yıl sonu yağan kar ve bu yılbaşı yağmurların bol olması, barajları doldurdu. Ve suyun toplam üretimdeki payı yüzde 30'lara yükseldi. Son aylarda ise yağışların yavaşlaması, suyun elektrik üretimindeki payını yeniden düşürdü. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) ve Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) verilerine göre Havza ve barajların su geliri Kasım 2015'te geçen yılın aynı ayına göre düşüşe geçti.
SUYUN PAYI YÜZDE 24'LERE ÇIKTI
Türkiye-Rusya siyasi krizinin enerjiye yansımasıyla, yeniden barajlarda elektrik üretimine ağırlık verilmeye başlandı. Enerji Yönetimi, bir süredir su miktarındaki düşüşe paralel barajlarda elektrik üretimini yavaşlatmıştı. Bu durum, toplam elektrik üretiminde barajların payını yüzde 20'lerin altına düşürdü. Ancak Rusya ile yaşanan siyasi gerginlik ve İran'ın Türkiye'ye verdiği doğalgazı azaltmasıyla yeniden barajlara ağırlık verilmeye başlandı. TEİAŞ verilerine göre 10 Aralık 2015'te barajların elektrik üretiminde payı yüzde 24'e çıktı. Doğalgazın payı ise yüzde 34'e geriledi. Elektrik üretiminde kömürün payı da yüzde 31 (ithal-yerli) oldu. Kriz sonrası rüzgarın elektrik üretimindeki payı da yüzde 7'ye çıktı. Geri kalan yüzde 4'lük bölüm ise jeotermal, güneş, motorin gibi kaynaklara ait. Barajlar, elektrik sektöründe daha çok acil durumlarda (diğer kaynak kesinti-arıza, ani talep artışları gibi) devreye alındıklarından mümkün olduğunca stok enerji amaçlı değerlendiriliyor ve çalıştırılmıyorlar.
