HAMAS’TAN BARIŞ PLANI AÇIKLAMASI
Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlayan savaşın ikinci yılına yaklaşırken, Hamas’tan barış planına dair dikkat çekici bir açıklama geldi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington’da üzerinde anlaştığı Gazze planına yanıt veren Hamas, İsrail saldırılarının sona ermesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi hâlinde tüm İsrailli rehineleri serbest bırakmaya hazır olduğunu duyurdu. Hamas ayrıca, planın belirli maddelerini kabul ettiğini belirtirken, diğer maddeler için müzakere talep etti. Gazze’nin yönetiminin bağımsız teknokratlardan oluşan bir Filistin organına devredilmesini kabul eden Hamas, silahsızlanma konusuna ise açıklamasında yer vermedi. Örgüt, arabulucularla hemen müzakerelere başlamak istediğini vurguladı. Hamas’ın üst düzey yetkilisi Musa Abu Marzouk, Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada, “İsrail’in işgali sona ermeden silah bırakmayacağız” dedi ve Gazze’nin geleceğinin kapsamlı bir Filistin ulusal çerçevesi içinde tartışılması gerektiğini ifade etti.
TRUMP’TAN TEŞEKKÜR VE AÇIKLAMALAR
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın yanıtının ardından yayınladığı bir video mesajda Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün’e teşekkür etti. “Bugün çok özel bir gün. Herkes bu savaşın sona ermesini ve Orta Doğu’da barışın sağlanmasını istiyor. Bu hedefe ulaşmaya çok yakınız,” diyen Trump, esirlerin ailelerine kavuşması için çalıştıklarını belirtti. Trump ve Netanyahu, hafta başında Washington’daki görüşmelerinin ardından Gazze barış planında anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Trump, planın Hamas tarafından kabul edilmesi durumunda, anlaşma kapsamında kalan tüm rehinelerin 72 saat içinde serbest bırakılacağını söyledi. Ayrıca, Gazze’deki savaş sona erdiğinde, Gazze’nin yeniden inşasını denetlemek üzere geçici bir “Barış Kurulu”na başkanlık edeceğini duyurdu. Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’ın da bu kurulda yer alacağını belirtmesi dikkat çekti.
İSRAİL’DEN YANIT VE GÖRÜŞLER
Netanyahu, Gazze’nin “barışçıl bir sivil yönetime sahip olacağını” savunarak, Hamas’ın silahsızlandırılacağını, Gazze’nin askerden arındırılacağını ve İsrail’in Hamas’ın silahsızlandırılma derecesine bağlı olarak geri çekileceğini açıkladı. Netanyahu, Filistin Yönetimi’nin bir dönüşüm geçirmeden Gazze’de herhangi bir rol üstlenemeyeceğini belirterek, Trump’ın planının “Gazze için gerçekçi bir yol sunduğunu” ifade etti. İsrail Başbakanlık Ofisi ise Hamas’ın yanıtını “prensipte kabul” olarak değerlendirdi. Açıklamada, “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanıyor” denildi. İsrail basınında çıkan haberlere göre, orduya Gazze’deki saldırıların azaltılması yönünde talimat verildiği ve müzakerelerin yakında başlayabileceği iddia ediliyor.
ERDOĞAN’DAN DEĞERLENDİRME
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, X hesabından yaptığı açıklamada Hamas’ın yanıtını “kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Erdoğan, “İsrail’in tüm saldırılarını derhâl durdurması ve ateşkes planına uyması gerekir. Gazze’ye insani yardımlar ulaştırılmalı, bu soykırım son bulmalıdır” dedi. Türkiye’nin iki devletli çözüm için mücadeleye devam edeceğini vurguladı.
BARIŞ PLANININ DETAYLARI
Beyaz Saray, İsrail Başbakanı ile ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesi sürerken, Trump’ın Gazze barış planını resmi olarak açıkladı. Beyaz Saray’ın belirttiği barış planının maddeleri arasında şunlar yer alıyor: -İsrail Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek. -Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan “terörden arındırılmış bir bölge” olacak. -İsrail’in bu anlaşmayı kamuoyuna duyurduktan sonra 72 saat içinde, hayatta olan ve olmayan tüm rehineler iade edilecek. -Tüm rehineler serbest bırakıldıktan sonra İsrail, 7 Ekim 2023’ten sonra gözaltına alınan 250 müebbet hapis cezası mahkumunun yanı sıra 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak. -ABD, İsrail ile Filistinliler arasında barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşama için siyasi bir ufukta anlaşmaya varmak amacıyla diyalog kuracak. -İki taraf da bu öneriyi kabul ederse savaş derhal sona erecek.