GAZZE’DEKİ SAVAŞ VE HAMAS’IN AÇIKLAMALARI
Gazze’de 7 Ekim 2023’te başlayan çatışmanın ikinci yılına yaklaşırken, Hamas’tan barış planı ile ilgili dikkat çekici bir açıklama geldi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üzerinde anlaştığı Gazze planına yanıt veren Hamas, “İsrail saldırılarının sona erdirilmesi ve Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi hâlinde tüm İsrailli rehineleri serbest bırakmaya hazırız” ifadelerini kullandı. Örgüt, planın bazı maddelerini kabul ettiğini ve diğer maddeler üzerinde müzakere talep ettiğini duyurdu. Gazze’nin yönetiminin bağımsız teknokratlardan oluşan bir Filistin organına devredilmesini kabul eden Hamas, silahsızlanma konusuna ise açıklamasında yer vermemiş oldu. Örgüt, derhal arabulucularla müzakerelere başlamak istediğini vurguladı. Hamas’ın üst düzey yetkilisi Musa Abu Marzouk, Al Jazeera’ya verdiği demeçte, “İsrail’in işgali sona ermeden silah bırakmayacağız” dedi ve Gazze’nin geleceğinin kapsamlı bir Filistin ulusal çerçevesi içinde tartışılması gerektiğini ifade etti.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI VE BARIŞ PLANI
ABD Başkanı Trump, Hamas’ın yanıtından sonra yayınladığı video mesajda Katar, Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün’e teşekkür etti. “Bugün çok özel bir gün. Herkes bu savaşın sona ermesini ve Orta Doğu’da barışın sağlanmasını istiyor. Bu hedefe ulaşmaya çok yakınız” diyen Trump, esirlerin ailelerine kavuşması için çaba sarf ettiklerini belirtti. Gazze barış planı hakkında Trump ve Netanyahu, Washington’da yapılan toplantı sırasında anlaşmaya varmıştı. Trump, basın toplantısında Hamas’ın planı kabul etmesi durumunda, tüm rehinelerin 72 saat içinde serbest bırakılacağını duyurdu. Gazze’deki savaş sona erdiğinde, geçici bir “Barış Kurulu”na başkanlık edeceğini ifade eden Trump, Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’ın da bu kurula katılacağını belirtti. Netanyahu, Gazze’nin “barışçıl bir sivil yönetime sahip olacağını” savunarak Hamas’ın silahsızlandırılacağını ve İsrail’in geri çekilmesinin bu silahsızlandırma derecesine bağlı olacağını açıkladı. Netanyahu, Filistin Yönetimi’nin bir dönüşüm geçirmeden Gazze’de bir rol üstlenemeyeceğini de sözlerine ekledi.
İSRAİL’DEN GELEN YANIT VE ERDOĞAN’IN DEĞERLENDİRMESİ
İsrail Başbakanlık Ofisi, Hamas’ın yanıtını “prensipte kabul” olarak değerlendirdi. Açıklamada, “İsrail, tüm rehinelerin derhal serbest bırakılmasını öngören Trump’ın planının ilk aşamasını uygulamaya hazırlanıyor” denildi. İsrail basınında yer alan haberlere göre, orduya Gazze’deki saldırıların azaltılması yönünde talimat verildiği ve müzakerelerin yakında başlayabileceği iddia edildi. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, X hesabından yaptığı açıklamada Hamas’ın yanıtını “kalıcı barışın sağlanması noktasında yapıcı ve önemli bir adım” olarak değerlendirdi. Erdoğan, “İsrail’in tüm saldırılarını derhâl durdurması ve ateşkes planına uyması gerekir. Gazze’ye insani yardımlar ulaştırılmalı, bu soykırım son bulmalıdır” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin iki devletli çözüm için mücadelesinin devam edeceğine vurgu yaptı.
BEYAZ SARAY’IN BARIŞ PLANI DETAYLARI
Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı’nın görüşmesi sırasında Gazze barış planını resmi olarak açıkladı. Beyaz Saray’ın duyurduğu barış planının maddeleri şu şekilde belirlendi: -İsrail, Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyecek. -Gazze, komşularına tehdit oluşturmayan “terörden arındırılmış bir bölge” olacak. -İsrail, bu anlaşmayı kamuoyuna duyurduktan sonra 72 saat içinde, hayatta olan ve olmayan tüm rehineleri iade edecek. -Tüm rehinelerin serbest bırakılmasının ardından İsrail, 7 Ekim 2023’ten sonra gözaltına alınan 250 müebbet hapis cezası mahkûmunu ve 1700 Gazzeliyi serbest bırakacak. -ABD, İsrail ile Filistinliler arasında barışçıl ve müreffeh bir birlikte yaşama için siyasi bir ufukta anlaşmaya varmak üzere diyalog kuracak. -İki taraf bu öneriyi kabul ederse, savaş derhal sona erecek.