GENEL KURUL BAŞLIYOR
Birleşmiş Milletler’in (BM) 80’inci Genel Kurulu, ABD’nin New York kentinde başladı. İlk oturumla Filistin zirvesine dönüşen genel kurul, bugün de önemli konuşmalara ev sahipliği yapacak. Zirvede BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva ve ABD Başkanı Donald Trump katılımcılara hitap etti. Trump’tan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kürsüde görüşlerini paylaşması bekleniyor.
GÜTERRES’TEN ÇARPICI AÇIKLAMALAR
Genel Kurul’un açılış konuşmasını yapan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünyada insafsız bir insan acıları çağına girildiğini ifade etti. “BM ilkeleri kuşatma altında. Barışın temeli, cezasızlık ve eşitsizliğin ağırlığı altında çöküyor. Savaşa karşı ortak duruş olmalı, barışı sağlamalıyız” dedi. Guterres, Gazze’de kıtlığın ortaya çıktığını ve ölümlerin arttığını belirtti; tek çözümün iki devletli çözüm olduğunu vurgulayarak, “Gazze’deki dehşet, üçüncü korkunç yılına yaklaşıyor” ifadesinde bulundu. Ayrıca, Uluslararası Adalet Divanı’nın yasal olarak bağlayıcı raporlarına rağmen, İsrail’in “öldürme eylemlerinin yoğunlaşması” sebebiyle Gazze’de kıtlık ilan edildiğini hatırlattı.
LULA’DAN KESİN DURUŞ
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, genel kurulda, “Hiçbir şey Gazze’de devam eden soykırımı meşru kılamaz” açıklamasında bulundu. Lula, “Binlerce kadın ve çocuk öldürülüyor, açlık bir savaş silahı olarak kullanılıyor ve bu cezasız kalıyor” diye konuştu. Filistin halkının yok olmanın eşiğinde olduğunu belirten Lula, Filistin Devlet Başkanı Abbas’a yapılan engellemeleri sert bir dille eleştirdi.
TRUMP’TAN SERT ELEŞTİRİLER
Antonio Guterres ve Lula’nın ardından ABD Başkanı Donald Trump sahneye çıkarak BM’yi eleştirmeye başladı. Trump, 17 milyon dolarlık yatırım sözü aldığını ve “Ülkemize yatırım akıyor” dedi. Joe Biden’ın göçmen politikalarını da eleştiren Trump, “Güney sınırlarımızda istilayı bitirdik, 4 ayda kaçak geçişleri sıfıra indirdik” diyerek yönetimindeki başarıları sıraladı. Trump, Birleşmiş Milletlerden yardım görmediğini belirterek, “Muazzam bir potansiyeli var ama bu potansiyeli gerçekleştiremiyorlar” dedi. Ayrıca, Nobel Barış Ödülü’nde aday gösterilmesine rağmen, amacının savaşları bitirmek olduğunu vurguladı.
İSRAİL-İRAN ÇATIŞMASI VE KÜRESEL SORUNLAR
Trump, Gazze’de ateşkes için çalıştığını dile getirirken, bazı ülkelerin Filistin’i tanıma çabalarının “Hamas’ın korkunç suçlarının ödüllendirilmesi” olacağını savundu. Ukrayna-Rusya savaşına da değinen Trump, bazı ülkelerin Rusya’dan enerji alımını durdurması gerektiğini ifade etti. Kontrolsüz göçün ülkeleri mahvettiğini savunan Trump, Avrupa’nın zor durumda olduğuna dikkat çekti. İşgal altındaki bölgelerde beklenen gelişmeleri de değerlendiren Trump, ABD’nin kendi vatandaşlarını koruma hakkına sahip olduğunu belirtti.
FİLİSTİN İLANLARI VE ULUSLARARASI REKABET
Fransa ve İngiltere’nin de içerisinde yer aldığı 10 ülkenin liderleri, Filistin’i devlet olarak tanıma ilanında bulundu. Bu durum, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nu Filistin zirvesine dönüştürdü. Genel kurul sırasında yapılan açıklamalarla birlikte 193 BM üyesi ülkeden 156’sı Filistin Devleti’ni tanımış oldu. Bu gelişmeler, uluslararası baskı altında olan İsrail için önemli bir uyarı niteliği taşırken, iki devletli çözümün önemini de gözler önüne seriyor.
NETANYAHU’DAN TEPKİ
İsrail Başkanı Binyamin Netanyahu, Filistin’in tanınma kararına sert tepki gösterdi ve “Bir Filistin Devleti olmayacak” diyerek Batı Şeria’nın ilhak edilmesi tehdidinde bulundu. Yıllardır Filistin devletinin kurulmasını engellediklerini söyleyen Netanyahu, diğer ülkelerin Filistin devletini tanıma kararına yanıt vereceğini ve “Bekleyin ve görün” sözleriyle durumu ominte etti.