SICAKLIK YÜKSELİYOR
Son günlerde Türkiye’de Basra Alçak Basını’nın getirdiği sıcak ve kuru “fön” rüzgarlarıyla birçok bölgede sıcaklık, mevsim normallerinin 6 ila 12 derece üzerinde seyrediyor. Ülkeyi etkisi altına alan bunaltıcı “Afrika sıcakları” dolayısıyla termometreler, gündüz 40, akşamları ise 30 derecenin üstüne çıkıyor. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Uzmanı Prof. Dr. Şermin Tağıl, dünya genelinde sıcaklıkların hızla arttığını ve Akdeniz Havzası’nda küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını belirtiyor. Bu durum, sıcak hava dalgalarının daha yoğun ve uzun sürelere yayılmasına neden oluyor. Aynı zamanda, bu sıcak hava dalgaları yangın riskini artırırken, insan yaşamı ve ekosistem üzerinde su yoksunluğu gibi olumsuz durumlar yaratıyor.
ISI STRESİ YARATIYOR
Tağıl, sıcaklık artışının gündüzün yanı sıra gece saatlerinde de etkili olduğuna dikkat çekerek, “Temmuz ayının son günlerine gündüz aşırı ısı stresinin, gece ise tropikal gecelerin damgasını vurduğunu söyleyebiliriz” diyor. Isı stresi, vücudun fazla ısıyı dışarı atamaması sonucu oluşuyor ve insan sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi verilerine göre, temmuz ayının son haftasında Türkiye’nin yüzde 80’inden fazlasında sıcaklık 32 derece ve üzerinde seyrediyor. Batı, Güney ve Doğu Anadolu’nun geniş kesiminde hissedilen sıcaklık 38 dereceyi geçerek çok şiddetli ısı stresi oluşturuyor. Özellikle Güneydoğu Anadolu’da sıcaklıklar 46 dereceye kadar çıkarak aşırı ısı stresi yaşanmasına sebep oluyor.
TROPİKAL GECELERDE ARTIŞ
Gece saatlerinde sıcaklığın 20 derecenin altına düşmemesiyle birlikte “tropikal gece” etkisi görülüyor. Tağıl, “Ülkemizde tropikal gece sayısı her geçen yıl artıyor” diyor ve bunun sadece Güneydoğu ile sınırlı kalmayıp Güney, Batı ve İç Anadolu’da da sıkça karşılaşıldığını ifade ediyor. 2024 yılında Batı Anadolu’da yaklaşık 40 tropikal gece yaşandığı belirtildi. Bu yaz da, özellikle içinde bulunduğumuz haftalarda tropikal gecelere tanıklık ediliyor. Gece sıcaklıkları yer yer 25 derecenin üzerinde seyrediyor. Tropikal gece sayısındaki artışlar, iklim değişikliğinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor ve bazı bölgelerin ikliminin tropik özelliklere kaydığının göstergesi. Gece sıcaklıklarının 20 derecenin altına düşmemesi, uyku kalitesinin düşmesi, tarım ve enerji talebi gibi birçok alanda yaygın etkilere yol açıyor. Isı stresi ve tropikal gecelerin artması, iklim değişikliğinin günlük yaşamımıza ne denli yayıldığını net bir şekilde gözler önüne seriyor.