Güney Afrika, son bir haftada en az 46 kişinin öldüğü beş silahlı saldırının ardından, yüksek cinayet oranlarını azaltma çabalarının tehdit altında olduğu bir dönemde, silahlı suç oranındaki artışla başa çıkmaya çalışıyor. Dünyanın en yüksek cinayet oranlarından birine sahip olan ülkede, bu kadar kısa bir süre içinde yaşanan katliamlar büyük bir şok etkisi yarattı. Uzmanlar, bu durumun iki ana sebebinin olduğunu belirtiyor: organize suç ve yasadışı silahların kolay erişilebilirliği.
SON SİLAHLI SALDIRILAR
Geçtiğimiz Cumartesi akşamı, Johannesburg’un batısındaki Wedela bölgesinde, AK-47 tüfekleri ve tabancalarla donanmış sekiz saldırgan bir tavernaya ateş açtı ve 18 kişiyi öldürdü. Bu olaydan birkaç saat sonra, Cape Town yakınlarındaki Lwandle’de başka bir saldırıda 10 kişi hayatını kaybetti.
İSTATİSTİKLER VE AÇIKLAMALAR
Güney Afrika’nın resmi polis verileri, cinayet oranının 31 Mart 2025 itibarıyla 100.000 kişide 41’e düştüğünü gösteriyor. Geçtiğimiz yıl bu oran 44,7 idi. İçişleri Bakanı Firoz Cachalia, hedefe yönelik polis operasyonları ve ajanslar arası işbirliğinin bu düşüşe katkı sağladığını belirtirken, cinayetlerin neden düştüğünü anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı. Ancak, son zamanlarda yaşanan kitlesel cinayetlerin sıklığı dikkat çekiyor.
TOPLUMSAL ETKİLER
Saldırılar, bazı toplulukları daha fazla şiddet konusunda endişelendirdi. Johannesburg’un batısındaki tavernanın çevresindeki sakinler, daha fazla saldırı korkusu taşıdıklarını ve günlük işlerini yapmanın artık güvenli olmadığını ifade ettiler.
KİTLESEL CİNAYETLERİN YÜKSELİŞİ
GI-TOC, bu yıl 1 Ocak ile 28 Eylül arasında 45 kitlesel cinayet kaydettiklerini ve bu olaylarda en az 210 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Bir olayın kitlesel cinayet olarak sınıflandırılması için en az üç kişinin kasıtlı olarak öldürülmesi gerekiyor. Geçtiğimiz ay yaşanan beş saldırıdan dördü bu tanıma uymaktaydı.
ORGANİZE SUÇ VE SİLAH TİCARETİ
Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, organize suçların demokrasiyi, toplumu ve ekonomik gelişimi tehdit eden en önemli faktör olduğunu ifade etti. Son saldırıların, yasadışı madencilikle ilgili bir bölge savaşı veya daha önceki bir saldırıya misilleme ile bağlantılı olup olmadığı araştırılıyor.
YASADIŞI SİLAHLARIN KAYNAKLARI
Yasadışı silahların, kaybolan veya çalınan sivil silahlardan, yolsuzluk ve sınır ötesi kaçakçılıkla elde edildiği belirtiliyor. 2013 ile 2023 yılları arasında yaklaşık 63.500 lisanslı sivil silahın kaybolduğu veya çalındığı bildirildi.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Rademeyer, yasadışı silahların sadece geri alınmasıyla yetinilmemesi gerektiğini, bu silahların suç ağlarına ulaşmasını engellemek için daha fazla çaba sarf edilmesi gerektiğini ifade etti. Gerçek başarı ölçüsü, kaç kişinin vurulmasını engellediğimizdir, dedi.