Hong Kong merkezli bir açıklamaya göre, Çin’in en etkili kültürel figürlerinden biri olarak kabul edilen stand-up komedyeni Guo Degang, bir komünist parti şarkısıyla ilgili espri yapmasının ardından soruşturma altına alındı ve gösterileri iptal edildi. Çin’in en tanınmış komedyeni olan Guo Degang, Temmuz ayı sonunda Wuhan’da bir gösteri sırasında ünlü bir Çin devrim şarkısına kendi sözlerini doğaçlama eklediği için genel ahlak kurallarını ihlal etmekle suçlandı. Şikayetçi, Guo’nun “klasik bir devrimci eseri hem çarpıttığını hem de bayağılaştırdığını, ayrıca genel ahlak ve kabul edilen davranış standartlarını ihlal ettiğini” belirterek şehirdeki Kültür ve Turizm Bürosu’na başvurdu. Bu durum, komedyenlerin yoğun sansürün uygulandığı Çin’de, özellikle iktidardaki komünist partinin ideolojik hamlelerini artırdığı bir dönemde, yürümek zorunda oldukları ince çizgiyi bir kez daha gözler önüne serdi.
GUO DEGANG’IN DEVRİM ŞARKISI ESPRİSİ NEDEN TEPKİ ÇEKTİ?
Tartışmaya konu olan şarkı, “Sevgili Pipa’mı Çalıyorum” adlı eser, Çin-Japon Savaşı sırasında Japonlara karşı savaşan komünist gerilla güçlerinin direniş ruhunu yansıttığı biliniyor. Şarkı, 1950’lerin ünlü Çin filmi “Demiryolu Gerillaları”nda yer almış ve 2019’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 70. yıl dönümü kutlamaları için seçilen 100 şarkıdan biri olmuştu. Orijinal sözleri “Güneş batıda batmak üzere; Weishan Gölü’nde her yer sessiz” olan şarkının ikinci bölümünü Guo Degang, “Yasak Şehir’de her yer sessiz” şeklinde uyarlayarak komedi tarzında seslendirdi. Pekin’in kalbinde yer alan ve yüzlerce yıl Çin’in imparatorluk yöneticilerinin güç merkezi olarak hizmet veren Yasak Şehir’e yapılan bu gönderme, iktidarda kim varsa onunla olan tarihsel ilişkisi nedeniyle Çin’de siyasi açıdan hassas kabul ediliyor.
WUHAN KÜLTÜR VE TURİZM BÜROSU’NDAN SORUŞTURMA AÇIKLAMASI
Wuhan Kültür ve Turizm Bürosu, “Guo Degang tarafından seslendirilen uyarlanmış bölümün önceden onay için sunulan materyallerde yer almadığını ve Ticari Gösterilerin Yönetimi Yönetmeliği’ni ihlal ettiğinden şüphelenildiğini” belirtti. Büro yetkilileri, Guo hakkındaki soruşturmanın sürdüğünü ve sonuçların ne zaman açıklanacağının bilinmediğini ifade etti. Guo Degang’a yönelik yorum talebi için de ulaşma girişiminde bulunuldu.
GUO DEGANG’IN GÖSTERİLERİNİN İPTALİ VE TURNE DURUMU
Guo Degang, tiyatro grubunun 10. yıl dönümünü kutlamak için ülke genelinde bir turneye çıkmıştı ancak turnenin ilerleyen tarihlerdeki bazı gösterilerinin iptal edildiği öğrenildi. Guo’nun bu hafta sahne alması planlanan Xi’an Chanba Poly Grand Theater’dan bir görevli, “Tekrar bir dönüş için tarih veya plan yok. Bilet sahiplerine otomatik olarak para iadesi yapılacak” dedi. Guo Degang, geleneksel bir Çin komedi türü olan “crosstalk”ü yeniden canlandırmasıyla tanınıyor ve Çin’de herkesin bildiği bir isim. Birçok ünlü Pekin operası sanatçısıyla birlikte, az bilinen geleneksel Çin sanatlarını daha geniş kitlelere tanıtmak amacıyla Qilin tiyatro şirketini kurdu.
ÇİN SOSYAL MEDYASINDA GUO DEGANG TEPKİLERİ
Sevilen yıldızın soruşturma altına alındığı haberi, Çin sosyal medyasında en çok tartışılan konulardan biri haline geldi. Bazı internet kullanıcıları Guo’nun kızıl (komünist) şarkıları değiştirdiği için cezalandırılması gerektiğini düşünürken, bir kullanıcı “Sanat halka hizmet etmek içindir, halk hoşlanmıyorsa lütfen böyle sanat yapmayın” yorumunda bulundu. Ancak Çin’in sıkı sansürlenen sosyal medya platformlarındaki bazı kullanıcılar ise yetkililerin “aşırı hassas” davrandığını öne sürdü.
ÇİN’DE SANATÇILARIN KARŞI KARŞIYA OLDUĞU BASKI
Çin’deki sanatçılar, komünist partinin ülkenin internetini, ünlülerini ve medyasını “Xi Jinping Düşüncesi” doktrinleri doğrultusuna çekmeyi hedeflemesi nedeniyle sanatsal ifade alanında giderek daralan bir alanla karşı karşıya. Yanlış bir şey söylediği için tepki gören, hatta kariyerinin sonuyla karşılaşan tek sanatçı Guo Degang değil. Üç yıl önce, 2023’te Çinli stand-up komedyeni Li Haoshi, iki başıboş köpekle ilgili bir hikaye anlatırken Halk Kurtuluş Ordusu ile ilişkilendirilen bir ifade kullandığı için 14,7 milyon yuan (2 milyon dolar) para cezasına çarptırılmıştı. Şakasının yetkililerde öfkeye yol açmasının ardından Li özür dilemiş ancak süresiz olarak sahne almaktan men edilmişti ve o tarihten bu yana kamuoyu önüne çıkmadı. 2022’de komedyen Li Bo ise Şanghay’daki Covid-19 karantinasıyla ve gençlerle dalga geçtiği için 50 bin yuan (7 bin 400 dolar) para cezasına çarptırılmıştı.