Haiti’de çeteler, ülkenin şiddetle sarsılan bölgesinde uluslararası çete bastırma güçlerinin operasyonlarına başladığı günden bu yana gerçekleşen ilk büyük saldırıda, El Salvador’dan dört askeri kaybetti. Saldırı, Pazar günü Port-au-Prince’in Croix-des-Bouquets bölgesinde meydana geldi. Daha önce huzurlu bir yerleşim yeri olan bu bölge şimdi çetelerin kontrolünde bulunuyor. El Salvador Silahlı Kuvvetleri yaptığı açıklamada, dört hava teknisyeninin kamp dönüşü zırhlı aracının patlayıcılarla saldırıya uğradığını ve ateşe verildiğini belirtti. Askeri yetkililer, dört askerin yanmakta olan araçtan kaçmayı başardığını ve uluslararası güçlerle birlikte “askerlerin yerini belirlemek için çalıştıklarını” ifade etti.
HELİKOPTERLER DE SALDIRIYA UĞRADI
El Salvador yetkilileri, bölgeye helikopterlerin gönderildiğini ancak bu araçların da silahlı kişiler tarafından ateş altına alındığını bildirdi. Askeri yetkililer, “Karada ve havada yaklaşmak için birden fazla deneme yapıldı, fakat çatışmanın yoğunluğu nedeniyle bu girişimler engellendi” şeklinde açıklama yaptı. Haiti’nin BM Daimi Temsilcisi Wien-Weibert Arthus, çetelerin kullandığı silahların Haiti’de üretilmediğini ve ülkeye girmeye devam edeceğini vurguladı.
GÜVENLİK SORUNLARI KOMPLEKS
Son olayın, Haiti’deki güvenlik sorunlarının karmaşık ve zorlayıcı olduğunu hatırlattığını belirten Arthus, kaybolan kişilerin ailelerine sağ salim dönebilmesini umduğunu ifade etti. Son yıllarda, çete şiddeti Haiti’de yaklaşık 1,5 milyon insanı yerinden etti ve 2023 yılının başından Eylül ortasına kadar 5,700’den fazla kişi öldü veya yaralandı, 230’dan fazla kişi ise kaçırıldı.
ABD TEMSİLCİSİNDEN KINAMA
ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz, Haiti’deki BM Güvenlik Konseyi toplantısında saldırıyı kınadı. “Dört adamın hayatta olduğunu düşünüyoruz, ancak kaybolmuş durumdalar” dedi. Waltz, çetelerin zırhlı araca “yüzlerce mermi ve patlayıcı” ile saldırdığını belirtti. Çete liderlerine seslenen Waltz, bu tür bir saldırının koalisyonu geri çekilmeye zorlayamayacağını vurguladı.
ÇETE BASTIRMA GÜCÜNÜN DURUMU
Çete bastırma gücü, durumu değerlendirdiklerini ve saldırının gerçekleştiği bölgede yaşayanları içeri kalmaları konusunda uyardıklarını açıkladı. Çete liderleri arasında Chèn Méchan, Vitelhomme Innocent’in liderliğindeki Kraze Barye ve Lanmo Sanjou’nun liderliğindeki 400 Mawozo bulunmaktadır. Her iki lider de BM ve ABD tarafından yaptırım uygulanmış durumda. Haiti’de uluslararası güçlerin operasyonları sonrasında bazı çetelerin baskı altında olduğu, ancak diğerlerinin karşı saldırıları göstermek istediği ifade ediliyor.
SEÇİM HAZIRLIKLARI VE ÇETE GÜCÜ
Saldırının, Haiti’nin on yılı aşkın bir süredeki ilk genel seçim hazırlıkları sırasında gerçekleşmesi dikkati çekiyor. Carlos Ruiz Massieu, BM’nin Haiti Özel Temsilcisi, seçim hazırlıklarının “eşi benzeri görülmemiş bir ilerleme kaydettiğini” belirtti. 35’ten fazla parti ve siyasi grubun kaydını yaptırdığı ve 3,500 adayın başvurduğu bilgisi paylaşıldı. Eski Haiti Cumhurbaşkanı Michel Martelly’nin de aralarında bulunduğu bazı kişiler, uyuşturucu ticaretini kolaylaştırmak ve çeşitli çeteleri desteklemekle suçlanarak yaptırım uygulanmış durumda.