TEKNOLOJİ HABERLERİNDE YALAN HABER SKANDALI
Çin’de geliştirildiği ileri sürülen bir “hamilelik robotu” iddiası bu hafta önemli manşetlere yerleşti. Ancak bu iddiaları öne süren teknoloji firmasının ve araştırmacıların aslında var olmadığı ortaya çıktı. İlk olarak Çinli haber kuruluşu Kuai Ke Zhi tarafından yayımlanan haber, daha sonra Newsweek, The Economic Times ve Interesting Engineering gibi büyük medyalara da yansıdı. İddiaya göre Zhang Qifeng adlı bir araştırmacı, söz konusu robotun döllenmeden doğuma kadar hamilelik sürecini üstlenebileceğini ve ilk prototipin 2026’da 100 bin yuan altında bir fiyatla piyasaya çıkacağını belirtti. Zhang’ın, “Bazı insanlar evlenmek istemiyor ama yine de eş istiyor; bazıları da hamile kalmak istemiyor ama çocuk sahibi olmak istiyor” ifadeleri, bu haberlerde büyük yer buldu.
ÜNİVERSİTE AÇIKLAMA YAPTI
Zhang’ın bazı haberlerde, Çin merkezli Kaiwa Technology adlı şirketin CEO’su, kimi kaynaklarda ise Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi (NTU) mezunu olduğu iddia edildi. Ancak NTU ile iletişime geçen Live Science, üniversitenin böyle bir mezuna sahip olmadığını ve “hamilelik robotu” üzerine herhangi bir araştırmanın yapılmadığını duyurdu. Ayrıca teyit sitesi Snopes, bu tür haberlerin gerçek olmadığını dile getirdi. Kaiwa Technology adlı firmanın da gerçek olduğuna dair kanıt bulunmadı. Ancak bu durum, yapay rahim teknolojilerinin sınırlarını ve olasılıklarını yeniden gündeme taşıdı.
YAPAY RAHİM TEKNOLOJİLERİ
Bilim insanları, uzun süredir yapay rahim üzerinde çalışmalar yürütüyor. Philadelphia Çocuk Hastanesi’nde (CHOP) geliştirilen “EXTEND” adlı cihaz, doğumun 23 ila 28. haftalarında dünyaya gelen prematüre bebekler için tasarlanmış durumda. Laboratuvar ortamında üretilmiş amniyotik sıvı içeren bu yapay rahimde bebekler, göbek kordonu üzerinden plasentanın işlevini kısmen üstlenen bir oksijen cihazına bağlanıyor. Böylelikle bebek, sıcaklık, basınç, ışık ve mikrop değişimlerinden korunabiliyor. EXTEND, bugüne kadar kuzularda test edilerek başarıyla çalıştığı kanıtlandı. 2017’de yayımlanan bir çalışmaya göre fetüsler bu cihaz içinde bir ay süreyle gelişimlerini sürdürebilmiş. 2024’de Duke Üniversitesi ile yapılan ortak bir çalışma, cihazın kuzuların beyin gelişimindeki gen faaliyetlerini koruduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar ise insan deneylerine hazırlık yaparken etik tartışmalar gündemde kalıyor.
HAMİLELİK VE ETİK TARTIŞMALAR
Uzmanlar, yapay rahimlerin yalnızca prematüre bebekler için bir “köprü” görevi görebileceğini belirtirken, hamileliğin en başından itibaren bir gebelik sağlanmasının gerçekçi olmadığını vurguluyor. Yale Üniversitesi’nden Dr. Harvey Kliman, Livescience’a yaptığı açıklamada, “Bunu yapmalı mıyız? Cevabım kesinlikle hayır. Ama bu düşünce egzersizi, bizlere normal hamileliğin nasıl bir mucize olduğunu hatırlatıyor,” dedi.