Kerkük ve çevresinde ilerleyişini sürdüren Irak ordusunun son durağı belli oldu. Bağdat yönetimi Kürt yönetiminin diyalog çağrısına, “Talepleri koşulsuz kabul edin” açıklaması ile yanıt verdi.
Irak Başbakanı Haydar Abadi’nin, Erbil’e saldırı olmayacağını açıklaması sonrası, Irak ordusunun konuşlanacağı nokta belirlendi. Kerkük Polis Müdürü Albay Hattap Ömer, Irak ordusunun Erbil’in kuzeyine 2 kilometre kala 36’ncı paralel hattında duracağını açıkladı. Irak ordusunun konuşlanacağı alanın Erbil-Kerkük karayolundaki Kuştepe kasabasının çıkışındaki Şerava noktası olabileceği belirtiliyor.
Kerkük-Erbil karayolu üzerindeki Altunköprü kasabasını kontrol altına alan Haşdi Şabi destekli Irak ordusu, ağır top, ABD yapımı Abrams tankları ve Hummer zırhlı araçlarla önceki gün Erbil’e doğru ilerleyişini sürdürdü. Altunköprü ve Erbil’i birbirine bağlayan kasabanın çıkışındaki kontrol noktasını kontrol altına alan Irak ordu güçleri, bu noktaya konuşlanarak beklemeye baladı. Dün Erbil-Kerkük arasında gündüz saatlerinde çatışma yaşanmazken, yolun kapalı olması nedeniyle Kerkük’e araç trafiği geçici olarak durduruldu.
Barzani yardım istedi
Peşmerge Güçleri Kerkük Batı Cephesi Komutanlığı tarafından Altunköprü çatışmasına ilişkin yapılan açıklamada, altı peşmergenin yaşamını yitirdiği, Haşdi Şabi’den de çok sayıda ölü ve yaralı olduğu ileri sürüldü. Çatışmalar sırasında iki ABD yapımı Abrams tank ve 12 Hummer zırhlı aracın imha edildiğine dair görüntü yayınlandı.
Irak ordusunun Musul’a bağlı tartışmalı bölgelere ilerleyişi sürerken ordu güçleri, Peşmergenin çekildiği Musul’a bağlı Ayin Zala ve Zummar ilçesi ile bazı petrol yataklarının bulunduğu bölgeye girdi. KYB’nin merkezi hükümetle yakınlaşması sonrası sürdürülegelen görüşmeler kapsamında bazı alanlarda ambargonun kaldırılması kararlaştırıldı. Bu kapsamda Süleymaniye havaalanının uluslararası uçuşlara açılacağı bildirildi.
Bölgede yer yer çatışmalar sürerken, yazılı bir açıklama yapan Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Mesut Barzani, Irak yönetiminin Kürtleri savaşa çekmesinin engellenmesi için uluslararası toplumdan yardım istedi. Bu arada Merhum Irak eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin oğlu Pavel Talabani ve çevresinin Bağdat yönetimi ile anlaşıp Kerkük cephesinden çekilmesi sonrasında KYB’de ortaya çıkan kriz üst düzey istifa ile devam etti. KYB Politbüro Sorumlusu Mele Bahtiyar, KYB’nin “Kürdistan tarihinin en büyük ihanetini yaptığını” açıklayarak, partisinden istia ettiğini duyurdu.
Yeni hedef Tak Tak
KYB’nin Irak yönetimi ile anlaşması üzerine yönünü KDP’nin denetimindeki bölgelere çeviren Irak ordusu, dün ilk kez Süleymaniye bölgesine yöneldi. Irak ordusu, Erbil’e bağlı olan ancak Süleymaniye’deki KYB yönetiminin denetimindeki Köysancak ilçesine bağlı Tak Tak kasabasındaki zengin petrol yataklarını almak amacıyla dün harekete geçti. Kerkük-Süleymaniye arasında bulunan Şuvan kasabasına giren Irak ordusu, bir direnişle karşılaşmadı. Şuvan kasabasındaki hakim tepeye konuşlanan Irak ordusu, 30 kilometre mesafede yer alan Tak Tak’a ilerlemek için Bağdat’tan talimat beklemeye başladı. Tak Tak, Erbil’e bağlı olmasına rağmen Süleymaniye merkezli KYB’nin denetiminde bulunuyordu.
Bağdat’tan diyalog şartı
ABD ve uluslararası toplumun Bağdat yönetimi ile Erbil arasında diyalog girişimleri sürerken, Bağdat hükümeti şartları ağırlaştırdı. Irak Hükümet Sözcüsü Saad Hadisi tarafından dün yapılan yazılı açıklamada, “Hiç şüphesiz ki Bağdat şartsız bir şekilde Erbil ile diyalog masasına oturmayacaktır. Bağdat’ın şartları; Irak’ın toprak bütünlüğü, havayolları, sınır kapıları, ülkenin doğal kaynakları, Peşmerge Güçleri, güvenlik kurumlarının teslimi, tartışmalı bölgelerin yasal uygulanması, referandum sonucunun iptali ve Kürdistan Bölgesi’nin Anayasaya karşı her girişiminin engellenmesi olacaktır. Referandum ve sonucu hiçbir şekilde konuşulmayacaktır. Irak Hükümeti, referandumun iptali için mahkeme kararına bağlıdır. Federal Hükümeti’nin Parlamento kararını uygulamaya koyma kararına ek olarak, güvenlik, referandum sonucu, Kürdistan Bölgesi’nin tüm imtiyazları bozulmuştur” denildi.
‘Şiddet olaylarından endişe duymaktayız’
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, Kerkük civarında süren çatışmalardan ABD’nin kaygı duyduğunu belirterek, tüm taraflara “şiddeti ve provokatif hareketleri sona erdirme” çağrısı yaptı.
Nauert, yaptığı yazılı açıklamada, “ABD, Irak’ın kuzeyinde Altınköprü kasabası civarında yaşandığı belirtilen şiddet olaylarından dolayı endişelidir. Durumu yakından izliyoruz. Tüm taraflara şiddeti ve provokatif hareketleri sona erdirme çağrısı yapıyoruz.” ifadelerine yer verdi.
Nauert, Irak merkezi hükümetine, federal güçlerin tartışmalı bölgelerdeki eylemlerini sınırlandırması çağrısı yayaparak “Taraflar bir uzlaşmaya varıncaya kadar bu bölgelerin güvenlik ve yönetimi konusunda onları koordine olmaya teşvik ediyoruz. Bu zamana kadar tüm taraflar, Irak Başbakanı İbadi’nin önerdiği ve (IKBY de açık bir şekilde kabul ettiği anayasa zemininde diyalog içinde olmalıdır” diye konuştu.
Açıklamada Nauert, ABD’nin hem Irak’ın birleşik, istikrarlı, demokratik ve federal bir ülke niteliğiyle kalması hem de IKBY’nin ülkenin bölünmez bir parçası olarak devamından yana olduğunu kaydetti.
120 bin kişi göç etti
Irak güvenlik güçlerinin 16 Ekim’de başlattığı operasyondan bu yana Kerkük kenti ile Salahaddin vilayetine bağlı Tuzhurmatu ilçesinden yaklaşık 120 bin kişinin göç ettiği bildirildi. Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, “Kerkük kenti ile Salahaddin vilayetine bağlı Tuzhurmatu ilçesinden yaklaşık 120 bin kişinin Peşmerge ve Irak güçleri arasında çıkabilecek çatışmaları öngörerek Erbil ve Süleymaniye illerine göç etti.” denildi.
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) de askeri operasyon sonucunda evlerini terk eden sivillerin sayısının 169 bine ulaştığını öne sürdü.
IKBY İçişleri Bakanlığı Ortak Kriz Koordinasyon Merkezi tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Irak ordusu ve Haşdi Şabi tarafından Kerkük başta olmak üzere Hanekin (Diaya vilayetinde), Tuzhurmatu (Salahaddin) ilçeleriyle Pirde (Altunköprü) kasabasına çok yönlü saldırı başlatılması sonucu son 4 gün içerisinde birçok sivil evlerini terk edip, Erbil, Süleymaniye ve Duhok kentlerine sığınmak zorunda kaldı” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, “Irak güvenlik güçlerinin 16 Ekim tarihinde başlattığı askeri operasyonlar sonucu Kerkük vilayeti, Hanekin, Tuzhurmatu ilçeleriyle Musul’un Zummar ve Rabia kasabalarından Erbil’e 84 bin, Süleymaniye’ye 79 bin, Duhok’a ise 6 bin sivil sığındı” denildi.
Milliyet