ABD’nin Umman Denizi’nde vurduğu petrol tankerinde hayatını kaybeden üç Hint denizcinin ölümü, Hindistan’da kamuoyunda büyük tepkiye yol açarken, Yeni Delhi ile Washington arasında zaten gergin olan ilişkilere yeni bir gerilim unsuru daha ekledi. Çarşamba sabahı İran petrolü taşıyan Palau bayraklı M/T Settebello adlı tanker, Umman Denizi’nde seyir halindeyken bir ABD savaş uçağının makine dairesine hassas mühimmat ateşlemesi sonucu yangın çıktı, gökyüzüne yoğun duman yükseldi ve geniş çaplı bir kurtarma operasyonu başlatıldı. Saldırıda hayatını kaybeden üç kişi, Washington’un İran limanlarını ablukaya alma operasyonu kapsamında bir ABD saldırısında öldüğü doğrulanan ilk denizciler olurken, bu durum Hindistan’da vatandaşlarının kendilerine ait olmayan bir savaşta sivil kayıp haline geldiği endişesini artırdı.
HİNT DENİZCİLERİN ÖLÜMÜ ABD İLE İLİŞKİLERİ GERDİ
ABD ordusu, saldırının mürettebatın ablukayı uygulayan Amerikan kuvvetlerinin talimatlarına defalarca uymaması üzerine gerçekleştiğini açıkladı. Yeni Delhi yönetimi, ABD-İsrail’in İran ile savaşı sırasında denizcilerinin güvenliği konusunda giderek daha fazla endişe duymaya başlarken, Washington’dan nakliye gemilerine yönelik saldırıları durdurmasını talep etti. Hindistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Randhir Jaiswal, ABD Maslahatgüzarı’nı huzuruna çağırdıktan sonra perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Yaşanan saldırılar durmalı” ifadelerini kullandı. Saldırıların zamanlaması, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin önümüzdeki hafta Fransa’daki G7 liderler zirvesi marjında ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinin beklendiği hassas bir döneme denk geldi.
BAŞBAKAN MODİ’DEN HENÜZ AÇIKLAMA GELMEDİ
Ölümlerle ilgili henüz kamuoyu önünde bir açıklama yapmayan Modi, bazı sendikaların saldırıyı kınaması yönündeki baskısı altında. Hindistan Sendikalar Merkezi cuma günü yaptığı açıklamada, “Yabancı bir askeri güç, uluslararası sularda Hint işçileri öldürdüğünde, Hindistan hükümeti yüksek sesle ve kararlılıkla konuşmalıdır” dedi. Hint siyaset bilimci Kanti Bajpai, bu meselenin ABD ile “sarsıntılı bir ilişkide zaten bir rahatsızlık unsuru haline geldiğini” belirtti. Bajpai, Hint kayıplarının yaşandığı daha fazla olay ve “içerideki kamuoyu öfkesinin dışa vurulması” durumunda Modi hükümetinin bu sorunu kontrol altında tutmasının zorlaşabileceğini ifade etti.
SALDIRILARIN ARDI ARKASI KESİLMİYOR
Hindistan Dışişleri Bakanlığı’na göre Settebello gemisindeki 28 mürettebatın çoğu Hint vatandaşıydı. Bundan sadece bir gün önce, Umman Körfezi’nde ABD kuvvetleri tarafından vurulan M/T Marivex adlı başka bir ticari petrol tankerinden 24 Hintli denizci daha kurtarılmıştı. Perşembe günü ise ABD kuvvetleri, İran petrolü taşımaya çalıştığı gerekçesiyle Gine-Bissau bayraklı M/T Jalveer adlı üçüncü bir tankerin makine dairesine füze ateşledi. Gemide Hint mürettebat bulunduğu ve onların güvende olduğu bildirildi.
AİLELER CEVAP BEKLİYOR
Hayatını kaybeden üç kişinin aileleri, acıyla boğuşurken sevdiklerinin son anlarına dair yanıt arıyor. Denizcilerden birinin babası Rajesh Sharma, “Tek bir talebim var: Oğlumun naaşının geri getirilmesi. Son anlarında ne olduğunu bilmek istiyorum. Kendisine herhangi bir kurtarma yardımı yapıldı mı? Ülkemizden üç mürettebat üyesinin ölümüne hangi koşullar yol açtı?” dedi. Hindistan, Genel Denizciler Sendikası Genel Sekreteri Manoj Yadav’a göre 300 binden fazla denizcisiyle dünyanın en büyük ticari deniz işgücü tedarikçilerinden biri. Bu denizcilerin birçoğu, gerilimin yükseldiği bölgede seyreden yabancı bayraklı gemilerde çalıştıkları için olası çatışmalara karşı özellikle savunmasız kalıyor.
MUHALEFETTEN MODİ'YE SERT TEPKİ
Hindistan muhalefeti, ölümleri Modi’nin diplomatik gücünün bir sınavı olarak nitelendirdi. Hindistan Ulusal Kongresi Partisi yaptığı açıklamada, “Trump ile kişisel yakınlığını defalarca diplomatik bir başarı olarak sergileyen Başbakan, bu ilişki Hint canlarını korumada başarısız olduğunda sorumluluktan kaçamaz” ifadelerini kullandı. Hindistan Limanlar ve Denizcilik Bakanı ise hükümetin “acılı ailelerin yanında olduğunu” söyledi.
HİNDİSTAN-ABD İLİŞKİLERİNDE SABİR TAŞI
Geçtiğimiz yıl boyunca, ikisi de Quad güvenlik grubu üyesi olan Hindistan ile ABD arasında bir zamanlar güçlü olan bağlar, siyasi ve ekonomik gerilimlerin stratejik ortaklığı gölgelemeye başlamasıyla bozuldu. Gerilim, ABD Başkanı Trump’ın geçen mayıs ayında Hindistan ile Pakistan arasında kısa ama ölümcül bir çatışma sırasında arabuluculuk yaptığını iddia etmesi ve Yeni Delhi’nin bu iddiayı reddetmesiyle daha da arttı. Siyaset bilimci Bajpai, Washington’un “Pakistan’la gelişen ilişkilerinin” de gerginliğe tuz biber ektiğini belirtti. Washington son zamanlarda Hindistan’a büyükelçi atayarak ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun geçen ayki ziyaretiyle ilişkileri onarmaya çalışsa da, denizcilerin ölümlerinin ardından Hindistan içerideki baskıyı kontrol altına almaya çalışırken ABD’den başka bir jest bekliyor olabilir. Bajpai, “ABD’den kamuoyu önünde bir üzüntü ifadesi faydalı olacaktır” dedi.
Hayatını kaybeden denizcilerden birinin babası Ramji Chaurasiya, saldırıdan sadece bir gün önce oğluyla konuştuğunu söyledi. Gözyaşlarına boğulan baba, “Her şeyin yolunda olduğunu söylemişti” diyerek acısını dile getirdi.