Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi’nin (ICE) yetkilileri ve ajanları yakında elektrik şoku verebilen eldivenlerle donatılabilecek. Üretici firma, söz konusu cihazların kişilerle yaşanan karşılaşmalarda durumu yatıştırmak amacıyla tasarlandığını belirtiyor. İç Güvenlik Bakanlığı’nın pazartesi günü yayımladığı duyuruya göre, ICE, CTG 5 G.L.O.V.E adı verilen ve düşük voltaj üretici anlamına gelen bu cihazların satın alınması için tahmini 10 ila 20 milyon dolar arasında bir bütçe ayırmayı planlıyor. Cihazların teslimatının 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması öngörülürken, Bakanlığın fırsat tahmin portalında önizlenen sözleşme taslağına göre kaç adet eldiven satın alınacağı, birim fiyatı ve kullanıma başlama tarihi henüz netleşmiş değil.
ELEKTRİKLİ ELDİVENLERİN TEKNİK ÖZELLİKLERİ VE KULLANIMI
İç Güvenlik Bakanlığı portalında yapılan açıklamada, cihazların “Göçmenlik Soruşturmaları (HSI) ve Sınır Dışı Operasyonları (ERO) birimlerinde görevli memur ve ajanlara verilecek İletken Dikkat Dağıtma ve Kriz Yatıştırma Cihazı” olarak tanımlandığı ifade edildi. İç Güvenlik Bakanlığı ve üretici firma Compliant Technologies LLC konuyla ilgili yorum taleplerine henüz yanıt vermedi. Bakanlığın, haberi ilk duyuran Associated Press’e soruşturmasına yanıt üzerinde çalıştığını ancak şu an için bir açıklaması olmadığını söylediği bilgisi paylaşıldı. Compliant Technologies’in kurucusu ve CEO’su Jeff Niklaus ise AP’ye e-posta yoluyla yaptığı açıklamada şirketin yorum yapamayacağını belirtti.
Compliant Technologies, G.L.O.V.E’yi “giyilebilir kriz yatıştırma cihazı” olarak pazarlıyor ve cihazın elektrik moduna geçirilebildiğini kaydediyor. Şirketin internet sitesindeki CTG4 ve CTG5 modellerine ait kullanım kılavuzuna göre, eldivenler maksimum 380V’a kadar voltaj uygulayabiliyor ve bu voltaj “kişinin koordineli kas hareketlerini engelliyor ya da dikkatini dağıtıyor”. Kılavuzda, bir kişiye aynı anda ikiden fazla eldiven kullanılmaması gerektiği ve birçok durumda 15 saniyeden fazla uygulanmaması gerektiği belirtiliyor. “Memur ya da halkın tehlikeye girdiği” bir olayda, “kontrol ve uyum” sağlanana kadar eldivenlerin gerektiği şekilde kullanılması veya daha üst düzey güç kullanılması öneriliyor. Kullanım kılavuzu, eldivenlerin ciltle doğrudan temas etmesi gerektiğini ve giysi ya da saç üzerinden etkili olmadığını ifade ediyor.
FİRMANIN TANITIMI VE UYARI İFADELERİ
Şirket, web sitesinde eldivenlerin “kolluk kuvvetleri, ceza infaz kurumları, güvenlik, acil tıp ve ordu için mevcut araçları tamamlamak” amacıyla tasarlandığını belirtiyor. Cihazın, “kurumların önceden oluşturduğu taktik, teknik ve prosedürler çerçevesinde çalışırken kullanıcının etkinliğini artıran görünmez bir ortak” olduğu ifade ediliyor. Şirket, eldivenlerin bir “ceza” olarak kullanılmaması ve hamileler, yaşlılar, küçük çocuklar ile ağır engelli bireyler gibi yüksek riskli kişilere uygulanmaması konusunda uyarıyor. Ayrıca “sözlü meydan okuma veya kavgacı tutum” durumlarında cihazın kullanılmaması gerektiği de vurgulanıyor. Kullanım kılavuzuna göre, eldiveni kullanacak herkesin sertifika alması ve kullanmaya devam edebilmek için her iki yılda bir yeniden sertifikalandırılması gerekiyor. İç Güvenlik Bakanlığı duyurusunda, ihaleye kapalı usulle gidilecek sözleşme davetinin en erken cuma günü yayımlanabileceği aktarıldı.
BENZER CİHAZLARIN GEÇMİŞTEKİ KULLANIMI
Benzer cihazların daha önce bazı kolluk kuvvetleri ve ceza infaz kurumlarında kullanıldığı görüldü. 2024 yılında Oklahoma County Cezaevi’nin aynı firma tarafından üretilen ve mahkumlara en az 210 volt elektrik verebilen eldivenleri kullanmaya başlamayı planladığı bildirilmişti. Compliant Technologies’in Oklahoma distribütörü Justin Morris, o dönem yaptığı açıklamada teknolojinin kullanım şeklinin yaralanmaya yol açamayacağını savunmuştu. Morris, “Cilt üzerinden yalnızca motor ünitelerini yakalayıp periferik sinir sistemini uyarıyoruz. Sadece duyusal kısmını. Bu nedenle cihazımız herhangi bir yaralanmaya neden olmuyor” ifadelerini kullanmış, “genellikle üç saniye içinde uyum sağlıyoruz” demişti.
Gözaltında ölümleri önleme enstitüsü başkanı John Peters, cihazın nasıl kullanıldığını incelediğini belirterek AP’ye yaptığı açıklamada hissin “anında ve keskin olduğunu, dikkat dağıttığını ve arı sokmasına benzediğini” söyledi. Peters, “Memur kişiden herhangi bir direnç alıyorsa, bu kesinlikle etkili bir araçtır” dedi. “Daha küçük yapılı, daha zayıf veya daha yaşlı memurlar için büyük bir avantaj sağlıyor” diyen Peters, cihazın daha hızlı etkisiz hale getirme sağladığını ve karşılaşmaları kısalttığını ekledi. Oklahoma County Cezaevi’nin o dönemki CEO’su da 2024’te cihazın ağırlıklı olarak kadın personelden oluşan ekibi için ideal olduğunu ifade etmişti.
CEZAİ SORUŞTURMALAR VE TEPKİLER
Ancak cihazların daha önce cezai soruşturmalara yol açan olaylarda da kullanıldığı kaydedildi. Güney Carolina’daki The State gazetesinin Güney Carolina Kolluk Kuvvetleri Birimi’ne dayandırdığı haberine göre, 2022 yılında Laurens County Cezaevi’nde iki infaz memuru, iki ayrı olayda bir mahkumu “giyilebilir G.L.O.V.E. şok cihazıyla” dövmek ve elektrik şoku vermek suçlamalarıyla karşı karşıya kalmıştı.
Ulusal Göçmenlik Hukuk Merkezi Başkanı Kica Matos, ICE memur ve ajanlarının bu eldivenlerle donatılması önerisini sert sözlerle eleştirdi. Matos, “Bu, 80 milyar dolarlık bir kaynağa sahip, toplumlarımıza zulmetmenin yeni yollarını icat edip finanse etmelerine olanak tanıyan başıboş bir kurum” dedi ve ajanların bu eldivenlerle donatılması olasılığını “iğrenç ve barbarca” olarak nitelendirdi. Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) dahil sivil haklar savunucuları da plan karşısında endişelerini dile getirdi. ACLU’da polis uygulamalarından sorumlu proje direktör yardımcısı Jenn Rolnick Borchetta, AP’ye yaptığı açıklamada halkın ICE memurlarının bu cihazları uygun şekilde kullanacağına dair güven duymaması gerektiğini belirtti ve sivil göçmenlik uygulamalarında bu cihazların neden gerekli olduğunu sorguladı. Borchetta, “ICE geçen yılı bu ülkeye güç kullanmaya çok çabuk başvurduklarını göstererek geçirdi. Şimdi kimsenin göremeyeceği küçük bir düğmeye basarak elektrik şoku verebilecekler” dedi. “Bu kadar kolaylıkla korkunç acı verebilen eldivenlerin karşılaşmalarda kullanılması, halk için zarar reçetesidir” ifadelerini kullandı.